Od 2011 roku czynności zwolnione z podatku, które zostały wyszczególnione w obowiązującym do końca 2010 roku załączniku nr 4 do ustawy o VAT, zostały przeniesione do tekstu tej ustawy. Jednocześnie zakres zwolnień w niektórych przypadkach został określony w inny sposób. Dotyczyło to również usług związanych z ochroną zdrowia, które pod nazwą usług medycznych wykonywanych w zakładach opieki zdrowotnej i w formie praktyki indywidualnej są zwolnione z VAT.

Zawężone zwolnienie

W brzmieniu obowiązującym od 2011 roku w ustawie o VAT określono, że zwolnione z tego podatku będą usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej.

Zwolnieniem zostaną też objęte usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone przez:

● lekarzy i lekarzy dentystów,

● pielęgniarki i położne,

● osoby wykonujące inne zawody medyczne, czyli osoby, które uprawnione są do udzielania świadczeń zdrowotnych, oraz osoby legitymujące się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny,

● psychologów.

Oznacza to, że zwolnienie z VAT dotyczy tylko zakresu opieki medycznej, związanej z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, poprawą oraz przywracaniem do zdrowia (dotyczy również profilaktyki zdrowotnej i terapeutyki). Zwolnieniu podlegają więc usługi świadczone przez publiczne i prywatne zakłady opieki zdrowotnej, a także m.in. lekarzy, pielęgniarki oraz pozostałe osoby wykonujące inne zawody medyczne. Zawężenie zakresu stosowania zwolnienia spowoduje, iż niektóre specyficzne usługi medyczne zostaną objęte stawką 23 proc.

Poprawa urody

Zmodyfikowanie przepisów ustawy o VAT przy usługach medycznych oznacza, że usługi poprawiania urody, czyli operacje plastyczne, które do końca 2010 roku były zwolnione z VAT, zostały objęte tym podatkiem. Od 2011 roku dotychczas zwolnione z VAT operacje plastyczne są objęte podstawowa stawką, czyli 23-proc. podatkiem. Jedynie operacje plastyczne, które wpływają na poprawę zdrowia lub ratują przed jego utratą, np. korekta skrzywionej przegrody nosowej lub zmiażdżonego nosa po wypadku, mogą skorzystać ze zwolnienia.

Firmy medyczne mogą się spotkać z taką sytuacja, że część ich usług będzie objęta VAT, a część nadal zwolniona, np. laboratoria medyczne. Od tego roku część usług będzie opodatkowana, ze względu na cel niezwiązany z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem i poprawą zdrowia, np. usługi genetyczne, operacje plastyczne, sądowe.

Zwolnienia pozaustawowe

Trzeba pamiętać też, że ze zwolnienia na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy o VAT korzystają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez uczelnie medyczne.

Dodatkowo zwolnione z VAT będzie świadczenie usług i dostawa towarów (z wyłączeniem towarów akcyzowych), wykonywane przez podmioty, których działalność jest zwolniona od podatku m.in. na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT (czyli zakłady opieki zdrowotnej), w związku z organizowaniem imprez połączonych ze zbiórką pieniędzy wyłącznie na potrzeby tej działalności zwolnionej, pod warunkiem że:

● środki pieniężne pozyskane z tych czynności zostaną przeznaczone w całości na potrzeby działalności zwolnionej,

● zwolnienie z podatku nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji,

● podmioty nie naruszają przepisów o zbiórkach publicznych.