W tym roku do obrotu na Giełdą Papierów Wartościowych trafiły pule akcji pracowniczych kilku znaczących spółek energetycznych (m.in. PGNiG, PGE). Pracownicy tych spółek, którzy zamierzają sprzedać na giełdzie posiadane akcje do końca tego roku, muszą przygotować się na rozliczenie podatkowe uzyskanego dochodu.

Hanna Pobudkiewicz, dyrektor Biura Rozliczeń Domu Inwestycyjnego Bre Banku, mówi, że moment otrzymania PIT-8C i w konsekwencji konieczność uiszczenia podatku, może być dla dużej części pracowników sporym zaskoczeniem.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) dochód otrzymany z odpłatnego zbycia akcji przez akcjonariusza będącego osobą fizyczną jest opodatkowany 19-proc. stawką. Dom maklerski, który pośredniczy w sprzedaży akcji, wystawia sprzedającemu informację PIT-8C, na podstawie której podatnik wypełnia roczne zeznanie PIT-38. Podatek płatny jest do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym akcje zostały sprzedane.

W przypadku akcji pracowniczych istotne jest to, że z reguły w rozliczeniu nie są brane pod uwagę koszty nabycia tych akcji – akcje są przyznawane pracownikom nieodpłatnie lub za symboliczną cenę np. 1 zł. Podatek płacony będzie więc od całej uzyskanej ceny sprzedaży, czyli całości przychodu, który nie będzie pomniejszany o koszty.

Posiadacze akcji pracowniczych często sporządzają różne umowy, na podstawie których poddają akcje pracownicze podziałowi poprzez darowizny czy wręcz sprzedaż (np. małżonkom, dzieciom).

Jak tłumaczy Robert Morawski, specjalista ds. podatków w CDM Pekao, jeśli małżonkowie mają osobne rachunki w domach maklerskich, podział (transfer) akcji pracowniczych pozwala czasem optymalizować wynik podatkowy u jednego z nich. Jeśli jeden z małżonków na rachunku inwestycyjnym ma stratę, to gdyby nie doszło do podziału akcji, podatek po zbyciu akcji pracowniczych zapłaciłby jeden z małżonków, a drugi mający stratę nie miałby możliwości rozliczenia jej w danym roku. Dlatego ten mający stratę może ją skompensować z dochodem z akcji pracowniczych.

140 mln liczba akcji pracowniczych PGE na giełdzie

750 mln liczba akcji pracowniczych PGNiG na giełdzie