Kara umowna nie może być kosztem uzyskania przychodu

Przedsiębiorca zapłacił kontrahentowi kary umowne w związku z opóźnieniem w dostarczeniu towarów.

– Czy poniesiony wydatek mogę uznać za koszt uzyskania przychodu – pyta pan Maciej z Sochaczewa.

W umowie można zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy. Jest to tzw. kara umowna. Rozwiązanie to jest korzystne głównie dlatego, że przedsiębiorca, który trafi na niesumiennego kontrahenta, żądając zapłaty kary umownej, nie musi wykazywać, czy i jak wysoką poniósł szkodę w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy.

Kosztem podatkowym w świetle obowiązujących przepisów mogą być wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Takim kosztem może być również nałożona kara umowna. Trzeba jednak pamiętać, że zaliczenie zapłaconej kary umownej do kosztów podatkowych podlega znacznym ograniczeniom.

– Przepisy ustaw o podatku dochodowym wyłączają z kosztów uzyskania przychodów określone wydatki związane z zapłatą odszkodowań oraz kar umownych – wskazuje Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy w Rödl & Partner.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) nie stanowią kosztów uzyskania przychodu kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. W podatku dochodowym od osób prawnych analogiczny przepis zawarty został w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.

– Wyłączenia te zawarte zostały w części ustawy przewidującej wyjątki od ogólnej zasady uprawniającej do traktowania określonego wydatku jako kosztu podatkowego, a zatem powinny być interpretowane ściśle – podkreśla Krzysztof Biernacki.

Ekspert wyjaśnia jednak, że posługiwanie się przez ustawodawcę pojęciem zwłoki należy w tym przypadku utożsamiać z opóźnieniem, co w konsekwencji oznacza, że w odniesieniu do przedstawionego pytania, nie jest możliwe zaliczenie takich kar umownych do kosztów uzyskania przychodów.

Ważne!

Przedsiębiorca, który zapłacił kontrahentowi karę umowną, powinien sprawdzić, czy rodzaj wypłaconej przez niego rekompensaty nie został wymieniony wśród kar umownych, które nie są uznawane za koszty