Zgodnie z ustawą o drogach publicznych korzystający z nich są obowiązani m.in. do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Określoną przez radę gminy (radę miasta) opłatę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, we wskazane w uchwale dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie z przepisami strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu. Rada gminy przed podjęciem uchwały w sprawie ustanowienia strefy płatnego parkowania musi dysponować informacjami potwierdzającymi spełnienie wskazanych powyżej przesłanek. Stan ten będą potwierdzały przykładowo raporty policyjne, czy też wykonane na zlecenie gminy badania natężenia ruchu. Ich brak może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności takiej uchwały przez wojewodę. Dodatkowo wskazać należy, że strefa płatnego parkowania może obejmować jedynie drogi publiczne (drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne), a nie np. drogi wewnętrzne (np. drogi należące do spółdzielni mieszkaniowej czy wspólnot mieszkaniowych).

Ustanowienie strefy

To na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, rada gminy może ustalić strefę płatnego parkowania. Następuje to w drodze uchwały. Opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu nie może przekraczać 3 zł. Jednocześnie rada gminy może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi. W jej gestii leży również określenie sposobu pobierania opłaty.

Rada gminy co do zasady może wprowadzić opłaty za parkowanie od poniedziałku do piątku. Dopuszczalne jest jednak wprowadzenie opłat tylko w niektóre dni robocze. Płatne parkowanie może ograniczać się również do jednego dnia roboczego, np. w związku ze wzmożonym ruchem z uwagi np. na targi. Dodatkowo radni muszą wskazać sposób pobierania opłat za parkowanie. Najczęściej opłaty wnoszone są za pomocą parkometrów. Możliwe są również inne rozwiązania, jak np. za pomocą telefonu komórkowego. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 30 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Sz 159/2008) – rada ustalając strefę płatnego parkowania, określa równocześnie sposób pobierania opłaty.

Przez pojęcie – sposób – należy rozumieć formę, zasadę czy też ogół czynności technicznych umożliwiających osiągnięcie celu w postaci dokonania opłaty za parkowanie w strefie.

W praktyce najczęściej stosowanymi sposobami pobierania opłaty jest – wykupienie kart postojowych, korzystanie z parkometrów, wykupienie innych oznaczeń uiszczenia opłaty, opłacenie przy użyciu kart bankowych, itd. Opłatę można uiszczać również bezpośrednio osobie uprawnionej do jej pobrania, która kontroluje czas parkowania.

Stawki opłat mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca parkowania.