Dwuletni termin, który mają dziś podatnicy m.in. na odzyskanie majątku, który na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.) uległ przepadkowi na podstawie wyroku sądu, jest niezgodny z konstytucją – uznał 11 maja Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 50/08). Podatnicy będą mogli wnosić nowe roszczenia o zwrot majątku, a komornicy zostaną ograniczeni w prowadzeniu egzekucji.

Trybunał Konstytucyjny, orzekając w sprawie dotyczącej roszczeń podatników wobec Skarbu Państwa wynikających z art. 119 par. 3 kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.) otwiera m.in. nowe możliwości roszczeniowe dla podatników oraz zmniejsza możliwości prowadzenia egzekucji przez komorników urzędów skarbowych z majątku podatników w przypadku upływu ustawowego terminu dwóch lat. Jarosław F. Mika, doradca podatkowy, partner w Taxperience, uważa, że uznanie przez TK niezgodności art. 119 par. 2 k.k.s. z ustawą zasadniczą może spowodować występowanie z roszczeniami wobec Skarbu Państwa przez osoby, które utraciły majątek po upływie dwóch lat od daty wydania orzeczenia na skutek egzekucji komorniczej urzędu skarbowego.

Ekspert dodaje, że roszczenia podatników spotęgowane mogą być w wyniku błędnych decyzji wydawanych przez organy skarbowe w sprawach toczonych na podstawie art. 112–117 Ordynacji podatkowej, a w szczególności z tytułu odpowiedzialności przy nabyciu przedsiębiorstwa. Nabywca przedsiębiorstwa, w stosunku do którego orzeczony zostanie przepadek mienia, będzie mógł dochodzić swoich praw, gdy ujawniony zostanie majątek podatnika (sprzedawcy) przed upływem 10-letniego okresu.

Wyrok dotyczący niekonstytucyjności art. 119 par. 3 k.k.s. znacznie zwiększy liczbę powództw cywilnych przeciwko Skarbowi Państwa. Według Tomasza Piekielnika, doradcy podatkowego, partnera w Kancelarii Piekielnik i Partnerzy, nie należy się jednak spodziewać zbytniej skuteczności tego typu powództw, ponieważ nadal będą istnieć pewne warunki formalne, których niespełnienie spowoduje odrzucenie powództwa przez sąd.

Karolina Kierod, konsultant podatkowy w Kancelarii Piekielnik i Partnerzy, zwraca uwagę, że z treści wyroku TK wynika, że niekonstytucyjność została orzeczona jedynie w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje dwuletni termin do wytoczenia powództwa przeciwko Skarbowi Państwa o roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, które nastąpiło wskutek przepadku przedmiotów w postępowaniu karnym skarbowym. W konsekwencji art. 119 par. 3 nadal będzie obowiązywać w zakresie, w jakim stanowi, że wygaśnięcie roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia następuje po upływie trzech miesięcy, licząc od dnia, w którym powód dowiedział się o prawomocnym orzeczeniu przez sąd przepadku przedmiotów, należących do tej osoby.

Należy jednak pamiętać, że to po stronie osoby wnoszącej pozew leży ciężar wykazania, że wspomniany termin trzech miesięcy nie upłynął przed dniem wniesienia pozwu.

Ważne

Przepadek obejmuje m.in. przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa skarbowego oraz mienie ruchome, które służyło lub było przeznaczone do popełnienia przestępstwa skarbowego