Podatniczka otrzymała w spadku dom po pradziadku. Wysłała do urzędu skarbowego pismo, aby ten ustalił podatek do zapłaty. Urząd nakazał udowodnić jej, że otrzymała spadek oraz podać jego wartość.

– Czy to należy do moich obowiązków? Żaden przepis Ordynacji podatkowej nie wprowadza takich wymogów. Nie znam wartości domu – żali się pani Jolanta w liście do „DGP”.

Rzeczywiście żaden przepis Ordynacji podatkowej nie wprowadza obowiązku udowodnienia otrzymania spadku. Ale zawiera go ustawa o podatku od spadków i darowizn. Przepisy te również wskazują na konieczność określenia wartości nieruchomości. Oba obowiązki podatnik musi wypełnić, jeśli nie ma prawa lub utracił prawo do zwolnienia z podatku od spadków.

Zwolnienie z podatku

W opisanym przypadku podatniczka będzie uprawniona do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania otrzymanego spadku, który uzyskała od członka najbliższej rodziny – pradziadka (tzw. wstępny). Maciej Grela, doradca podatkowy w kancelarii Gide Loyrette Nouel, wskazuje, że warunkiem zwolnienia jest zgłoszenie nabycia własności nieruchomości w urzędzie skarbowym w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku (na formularzu SD-Z2).

– Gdy nie można skorzystać ze zwolnienia, wartość odziedziczonej nieruchomości, stanowiąca podstawę opodatkowania, powinna być określona przez podatnika i zadeklarowana na formularzu SD-3 – podpowiada Maciej Grela.

Odmiennie jest, gdy mimo że zwolnienie obowiązuje, podatnik utracił do niego prawo i musi zapłacić podatek. Wówczas – jak tłumaczy Paweł Jabłonowski, szef departamentu podatkowego z kancelarii prawnej Chałas i Wspólnicy – fakt nabycia składnika majątkowego musi być potwierdzony dokumentem załączonym do zeznania. Ustawa wymaga, by podatnik sam określił wartość nieruchomości. Jej prawidłowe oznaczenie ma ten skutek, że w razie gdyby podana wartość została zakwestionowana, a podatnik nie zmieniłby jej do wskazanej przez fiskusa, ten ostatni ma prawo określić wartość przedmiotu nabycia uwzględniając opinię biegłego lub przedłożoną przez podatnika wycenę rzeczoznawcy.

– W przypadku korzystania ze zwolnienia w grupie tzw. najbliższych dowód nabycia nieruchomości nie jest konieczny – dodaje Paweł Jabłonowski.