Ustanowienie nieodpłatnej służebności może być bardzo kosztowne podatkowo. W wyniku ostatniej nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn, dla potrzeb obliczenia kwoty należnego podatku od ustanowienia nieodpłatnej służebności osobistej jej roczna wartość została ustalona jako 4 proc. wartości rzeczy obciążonej służebnością. Jeśli służebność została ustanowiona na czas nieokreślony (np. na czas życia uprawnionego), podstawą opodatkowania jest 4 proc. wartości obciążonej nieruchomości przemnożone przez 10 lat, czyli tak naprawdę 40 proc. wartości całej nieruchomości, na której służebność ta została ustanowiona. W efekcie podatek płacony za ten sam okres może być nawet kilka razy wyższy.

Służebnością osobistą najczęściej obejmowane są nieruchomości. Biorąc pod uwagę wartość nieruchomości, podatek do zapłaty z tytułu jej ustanowienia może wynieść nawet kilkanaście tysięcy złotych (oczywiście pomijając przypadki, gdy można skorzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, np. zwolnienie dla najbliższej rodziny).

Jak uniknąć podatku? Zdaniem ekspertów najlepiej ustalić opłatę za służebność. Tylko służebności nieodpłatne podlegają opodatkowaniu.