Zmianie ulegnie bowiem główna zasada dotycząca określania, w jakim kraju usługi takie podlegają opodatkowaniu.

Jak jest obecnie

Obecne brzmienie przepisów wskazuje, że – co do zasady – usługi podlegają podatkowi VAT w kraju, w którym siedzibę ma podmiot je świadczący. I tak, jeśli świadczy je Polska spółka, VAT powinien być rozliczany w Polsce. Oczywiście, istnieje wiele wyjątków, np. dla usług niematerialnych, usług związanych z nieruchomościami lub transportowych, usług na ruchomym majątku rzeczowym itd. W każdym przypadku, w celu ustalenia prawidłowego traktowania VAT, usługodawca musi – mając na uwadze brzmienie art. 27 i 28 ustawy o VAT – poszczególne usługi oceniać odrębnie, przyjmując w dodatku różne kryteria, takie jak położenie nieruchomości, kraj siedziby nabywcy, fizyczny przebieg trasy transportu, miejsce wykonania świadczenia. W wielu przypadkach okazuje się, że VAT musi być rozliczony nie w Polsce, lecz w innym kraju. Jest to dobra wiadomość tylko wtedy, gdy podmiot kupujący tę usługę może rozliczyć VAT w kraju, gdzie jest on należny na zasadzie importu usług. Jeśli jednak nabywca jest podmiotem z jeszcze innego państwa, może okazać się, że polski usługodawca musi zarejestrować się dla celów VAT w innym kraju i rozliczać tam podatek.

Co się zmieni

Efektem wprowadzenia nowych przepisów jest generalne opodatkowanie usług świadczonych pomiędzy podmiotami gospodarczymi w kraju, w którym ma siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia swojej działalności usługobiorca. Będzie to nowa zasada podstawowa, która zastąpi starą przyporządkowującą opodatkowanie VAT do kraju siedziby usługodawcy. Obejmie ona znacznie więcej rodzajów usług niż dotychczasowa zasada ogólna. Tak więc przykładowo, o ile faktura za usługi transportu wykonywanego wyłącznie na terenie Polski na rzecz podmiotu zagranicznego obecnie zawiera polski VAT (22 proc.), o tyle po zmianach jej wystawca VAT-u już nie wykaże. VAT rozliczy natomiast kupujący w swoim kraju. Taki sam mechanizm zadziała w odwrotnym kierunku. Jeśli dziś polski przedsiębiorca kupuje usługę administracyjną za granicą, otrzymuje fakturę z zagranicznym VAT-em i nie wykazuje tego zakupu w krajowej deklaracji VAT-7. Od stycznia uniknie co prawda obciążenia podatkiem VAT w innym państwie, ale też będzie zobowiązany rozliczyć import usług w Polsce.