ANALIZA

Gazeta Prawna jako pierwsza informowała, że rodzice żyjący w konkubinacie i wychowujący wspólnie dziecko nie mogą skorzystać z preferencyjnego rozliczenia PIT przewidzianego dla samotnych rodziców. Takie stanowisko potwierdziło dla GP Ministerstwo Finansów, które jednocześnie zastrzega, że w przypadku wystąpienia rozbieżności interpretacyjnych w zakresie stosowania przepisów o preferencyjnym opodatkowaniu dochodów osób samotnie wychowujących dzieci rozważy podjęcie działań legislacyjnych mających na celu doprecyzowanie przepisów ustawy o PIT. To doprecyzowanie miałoby pójść w kierunku jednoznacznego określenia, że rodzice żyjący w wolnych czy nieformalnych związkach nie są samotnymi rodzicami, a tym samym nie mogą skorzystać z preferencji w PIT.

Jednak resort finansów, gdy zdecyduje się na doprecyzowywanie przepisów ustawy o PIT w tym zakresie, może zastawić na siebie pułapkę. Dlaczego?

Jeżeli MF zdecyduje się na zmianę ustawy o PIT tak, aby nie było wątpliwości, że wspólne zamieszkanie rodziców dziecka wyklucza preferencyjny sposób rozliczenia PIT, to będzie to oznaczać – co potwierdzają liczne orzeczenia sądowe – że przy obecnym brzmieniu ustawy takie rozliczenie jest możliwe.

Eksperci nie popierają planów resortu finansów. Twierdzą, że przepisy ustawy o PIT są dobre i nie należy ich nadinterpretować.

Przepisy są jasne

Obecna definicja osoby samotnie wychowującej dzieci opiera się wyłącznie na formalnym kryterium statusu cywilnoprawnego rodzica. Na ten aspekt zwraca uwagę Maciej Grela, doradca podatkowy w Gide Loyrette Nouel, który wyjaśnia nam, że przepisy ustawy o PIT nie odwołują się w żadnym zakresie do przesłanek o charakterze faktycznym.

Zofia Podhorodecka, prezes zarządu Auxilium, dodaje, że za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się jednego z rodziców lub opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub małżonkiem, którego współmałżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

– Kryterium faktycznego pożycia konkubentów nie jest wymienione przez ustawodawcę jako wyłączające podatnika z kategorii osoby samotnie wychowującej dzieci ani jako ograniczające prawo do preferencyjnego rozliczenia – tłumaczy Zofia Podhorodecka.

Twierdzi też, że organy podatkowe nie mogą rozszerzać ograniczeń rozliczenia wspólnego z dzieckiem, jeżeli przepisy takich ograniczeń nie przewidują.

Maciej Grela komentuje, że niedopuszczalne jest interpretowanie wspomnianej definicji przez organy podatkowe w taki sposób, aby wywieść z niej dodatkowe warunki, które muszą zostać spełnione przez podatnika, np. przez sformułowanie dodatkowego wymogu dotyczącego faktycznego samotnego wychowywania dzieci (tj. bez wsparcia drugiego rodzica lub innych osób).