W obecnej sytuacji na rynku nieruchomości coraz więcej osób decyduje się na sprzedaż cesji prawa do nabycia nieruchomości. Taka transakcja niesie ze sobą obowiązki wobec fiskusa. Jak podkreśla Mateusz Błażyński, konsultant w Grant Thornton Frąckowiak, odpłatne zbycie przez podatnika na rzecz osoby trzeciej (w drodze cesji) jego praw i przejęcie przez nabywcę obowiązków wynikających z zawartej z deweloperem przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, jako zbycie praw majątkowych, podlegać będzie opodatkowaniu PIT na zasadach ogólnych.

- W przypadku gdy podstawą cesji jest umowa sprzedaży, umowa taka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych - dodaje Marcin Tofel, prawnik w Kancelarii Salans.

Mateusz Błażyński mówi, że w podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy od umowy sprzedaży ciąży na kupującym (cesjonariuszu). Stawka podatku wynosi 1 proc. wartości rynkowej prawa majątkowego, wynikającej z umowy przedwstępnej.

Zgodnie z ustawą z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), źródłem przychodów jest odpłatne zbycie (np. sprzedaż) praw majątkowych. Według Krystiana Kaczkowskiego, asystenta podatkowego w Independent Tax Advisers Doradztwo Podatkowe, należy przez to rozumieć również odpłatną cesję wierzytelności.

- Przychód ze sprzedaży wierzytelności będą stanowić pieniądze, otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w związku ze sprzedażą wierzytelności - stwierdza Krystian Kaczkowski.

Marcin Tofel dodaje, że przychód uzyskany z tytułu cesji praw wynikających z umowy z deweloperem nie powinien być uznany za przychód ze sprzedaży nieruchomości. Cesja praw nie stanowi sprzedaży lokalu, lecz zbycie prawa majątkowego.

Dochód podatnika przy sprzedaży cesji będzie stanowiła kwota przychodu uzyskanego z tytułu cesji (wyrażona w cenie zbycia), pomniejszona o koszty uzyskania przychodu bezpośrednio związane z ich nabyciem (np. kwoty transz wpłaconych deweloperowi). Na ten aspekt zwraca uwagę Mateusz Błażyński, który wyjaśnia, że tak ustalony dochód podlegać będzie kumulacji z dochodami z innych źródeł i powinien być wykazany w rocznym zeznaniu.

- Gdy uzyskany przychód ze sprzedaży wierzytelności będzie równoważny z sumą kwot wpłaconych deweloperowi, dochód stanowiący podstawę opodatkowania nie wystąpi. Gdy suma kwot wpłaconych deweloperowi będzie przewyższała przychód, wystąpi strata, którą będzie można odliczyć od dochodu - podaje Krystian Kaczkowski.

Wyjaśnia też, że dochód jest opodatkowany na zasadach ogólnych i powinien być wykazany w zeznaniu składanym do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.