Polak, który zamierza podjąć pracę w Federacji Rosyjskiej, przed wyjazdem musi dokonać kilku niezbędnych formalności administracyjnych związanych z uzyskaniem pozwolenia na pracę oraz odpowiedniej, ze względu na charakter wykonywanej pracy i długość pobytu w Rosji wizy. Łukasz Dynysiuk, konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers wskazuje, że procedura otrzymania takiego pozwolenia jest czasochłonna i wymaga od obywateli polskich czasu oraz cierpliwości. W praktyce czas oczekiwania na pozwolenie na pracę może trwać od 3 do 3,5 miesięcy.

- W okresie oczekiwania na pozwolenie obywatel polski nie może legalnie podjąć i wykonywać pracy. Co więcej, obowiązek posiadania pozwolenia na pracę leży nie tylko po stronie osoby fizycznej, która chce podjąć pracę w Rosji, ale także po stronie pracodawcy, tj. rosyjskie firmy lub rosyjskie przedstawicielstwa zagranicznych firm muszą posiadać pozwolenie na rekrutację i zatrudnianie obcokrajowców - tłumaczy Łukasz Dynysiuk.

Dodaje, że zgodnie z rosyjskim prawem emigracyjnym wiza powinna być zgodna z celem wizyty. Oznacza to tyle, że w przypadku obywateli polskich udających się do Rosji w celu podjęcia pracy należy wyróżnić dwa podstawowe typy wiz. Pierwszym jest wiza biznesowa wydawana na trzy miesiące lub na rok, która daje prawo do prowadzenia negocjacji, podpisywania kontraktów, uczestnictwa w konferencjach itp. Wiza ta jednak nie upoważnia do podjęcia pracy, np. na podstawie umowy o pracę. W tym drugim przypadku wymagana jest wiza pracownicza, którą możemy uzyskać po uprzednim otrzymaniu pozwolenia na pracę. Wizę taką obywatel polski może otrzymać tylko na czas pozwolenia na pracę - maksymalnie na rok.

- Zatem jeśli kontrakt jest dłuższy niż rok, zgodnie z rosyjskim prawem emigracyjnym obywatel polski musi wystąpić o przedłużenie zarówno pozwolenia na pracę, jak i wizy, co w konsekwencji oznacza wystąpienie o nową wizę i nowe pozwolenie - tłumaczy Łukasz Dynysiuk.

Rezydent Rosji

Nasz rozmówca z PricewaterhouseCoopers wyjaśnia, że od 1 stycznia 2007 r. obowiązują w Rosji nowe przepisy regulujące kwestię rezydencji podatkowej. Za osobę będącą rezydentem podatkowym w Rosji, a więc osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, uznaję się osobę, która spędziła w Rosji nie mniej niż 183 dni w ciągu kolejnych, dowolnie przypadających po sobie 12 miesięcy, w przeciwieństwie do przepisów sprzed 1 stycznia 2007 r., które brały pod uwagę 183 dni w ciągu danego roku kalendarzowego.

- Do tego okresu wliczany jest tylko dzień wyjazdu, a nie przyjazdu. Nie wlicza się również krótkoterminowych wyjazdów zagranicznych w celu nauki lub leczenia pod warunkiem, że nie przekraczały one okresu sześciu miesięcy - stwierdza Łukasz Dynysiuk.

Według niego, w wyniku wielu niejasności, jakie zaistniały po wprowadzeniu nowych przepisów rosyjskie Ministerstwo Finansów dla ujednolicenia regulacji wydało kilka interpretacji wyjaśniających zastosowanie nowych przepisów odnośnie do rezydencji podatkowej. Wynika z nich m.in., że aby ustalić status rezydencji podatkowej osoby fizycznej, np. obywatela Rzeczpospolitej Polskiej wykonującego pracę na terytorium Rosji, na podstawie liczby spędzonych dni, należy wziąć pod uwagę te dni, w których dana osoba fizycznie wykonywała pracę w Rosji w danym roku kalendarzowym, co de facto oznacza powrót do jurysdykcji sprzed 1 stycznia 2007 r. Za nierezydenta podatkowego w Rosji natomiast będzie uznana osoba, która spędziła w Rosji mniej niż 183 dni w danym roku kalendarzowym.

- Aby uniknąć podwójnego opodatkowania, polski obywatel wyjeżdżający do pracy w Rosji powinien odwołać się do umowy między Polską a Rosją w sprawie unikania podwójnego opodatkowania - radzi Łukasz Dynysiuk.

Dodaje, że art. 21 tej umowy wskazuje na metodę odliczenia proporcjonalnego, która powinna zostać zastosowana we wskazanym przypadku. Polega ona na tym, że polski obywatel odlicza w Polsce podatek od dochodu osiągniętego w Rosji tak, jakby był osiągnięty w Polsce, a następnie od obliczonego zobowiązania odejmuje podatek zapłacony w Rosji, oczywiście do pewnego limitu.

Rozliczenia PIT

Polak uznawany za rosyjskiego rezydenta, a w szczególności posiadającego umowę o pracę z rosyjskim pracodawcą lub zagranicznym przedstawicielstwem na terenie Rosji, będzie podlegał, w przeciwieństwie do systemu progresywnego stosowanego w Polsce, opodatkowaniu podatkiem liniowym wynoszącym 13 proc. od swoich światowych dochodów bez względu na źródło ich położenia.

- Polacy zaś, którzy są nierezydentami w Rosji, są opodatkowani tylko i wyłącznie od większości rodzajów dochodów osiągniętych ze źródeł położonych na terytorium Federacji Rosyjskiej jedną 30-proc. stawką PIT - ostrzega Łukasz Dynysiuk.

Stwierdza też, że niewątpliwie ważnym elementem składającym się na dochód każdego obywatela Polski pracującego w Rosji jest fakt, że opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dodatki, koszty związane z mieszkaniem otrzymywane od pracodawcy, itp.

Ciekawostką jest - jak podkreśla nasz rozmówca z PricewaterhouseCoopers - również fakt, że konstrukcja rosyjskiego PIT nie przewiduje rozliczenia wspólnego małżonków. Każde z małżonków powinno rozliczać się z rosyjskim fiskusem indywidualnie.

Dodatkowe obowiązki

Z danych eksperta PricewaterhouseCoopers wynika, że obowiązek złożenia rocznego zeznania podatkowego przez pracownika upływa 30 kwietnia następnego roku po roku podatkowym. Natomiast płatność podatku powinna nastąpić do 15 lipca następnego roku po roku podatkowym. Należy pamiętać, że w przypadku kiedy osoba fizyczna opuszcza Rosję w danym roku kalendarzowym, w którym należy złożyć deklarację roczną i rozliczyć się z fiskusem, takie zeznanie powinno być złożone miesiąc przed wyjazdem na stałe z Rosji. W takiej sytuacji płatność do rosyjskiego urzędu skarbowego następuje w ciągu 15 dni od złożenia deklaracji.

Co ważne, zgodnie z rosyjskim prawem podatkowym podatek musi być zapłacony w rublach tylko i wyłącznie przez podatnika. Płatność przez firmę w imieniu podatnika/pracownika danej firmy jest zabroniona.

ROZLICZENIE ZAROBKÓW ROSYJSKICH W POLSCE

Podatnik w zeznaniu rocznym składanym w polskim urzędzie skarbowym wykazuje swoje dochody z pracy za granicą oraz zapłacony tam podatek w deklaracjach PIT-36 łącznie z załącznikiem PIT/ZG.

Odliczenie podatku w Polsce jest możliwe do limitu, który obliczany jest według następującego wzoru:

L = PC x Dz : Dc

gdzie

L - limit odliczenia, PC - podatek obliczony od całości dochodów, Dz - dochód zagraniczny, Dc - dochód całkowity

PODATEK OD WZBOGACENIA

Ciekawy z punktu widzenia coraz szybciej bogacącego się społeczeństwa rosyjskiego jest podatek od bogactwa i majątku, który w rzeczywistości jest powszechnie w Europie Zachodniej i Polsce znany pod postacią podatku od nieruchomości. Zatem jeśli Polak będący rosyjskim rezydentem podatkowym jest w posiadaniu nieruchomości położonej na terytorium Rosji, powinien zapłacić podatek w wysokości od 0,1 do 2 proc. zarejestrowanej wartości nieruchomości, której wartość rynkowa jest zazwyczaj dużo wyższa. Również dobra luksusowe jak helikoptery, jachty czy łodzie są objęte tym podatkiem, który w tym przypadku jest mierzony liczbą koni mechanicznych silnika.