MARCIN SZYMANKIEWICZ

konsultant podatkowy BDO Numerica

Podatnicy są zobowiązani prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów rzetelnie i w sposób niewadliwy. Stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej jedynie księga prowadzona rzetelnie i niewadliwie stanowi dowód tego, co wynika z jej zapisów. Księgi prowadzonej nierzetelnie lub wadliwie (z wyjątkiem sytuacji, gdy wady nie mają istotnego znaczenia dla sprawy) organ podatkowy nie uznaje za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, określając w protokole z badania księgi, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje księgi za dowód (np. wyrok NSA z 15 marca 2002 r.; sygn. akt SA/RZ 818/00, niepublikowany). Nierzetelne prowadzenie księgi może skutkować szacowaniem podstawy opodatkowania przez organ podatkowy (np. wyrok NSA z 23 maja 2000 r.; sygn. akt SA/BK 592/99, niepublikowany).

Za niewadliwą uważa się księgę prowadzoną zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Księgę uważa się za rzetelną, jeżeli dokonywane w niej zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Księgę uznaje się za rzetelną również, gdy:

  •  niewpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodu nie przekraczają łącznie 0,5 proc. przychodu wykazanego w księdze za dany rok podatkowy lub przychodu wykazanego w roku podatkowym do dnia, w którym naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej stwierdził te błędy, lub
  •  brak właściwych zapisów jest związany z nieszczęśliwym wypadkiem lub zdarzeniem losowym, które uniemożliwiło podatnikowi prowadzenie księgi, lub
  •  błędy spowodowały podwyższenie kwoty podstawy opodatkowania, z wyjątkiem błędów polegających na niewykazaniu lub zaniżeniu kosztów zakupu materiałów podstawowych, towarów handlowych oraz kosztów robocizny, lub
  •  podatnik uzupełnił zapisy lub dokonał korekty błędnych zapisów w księdze przed rozpoczęciem kontroli przez naczelnika urzędu skarbowego lub przez organ kontroli skarbowej, lub
  •  błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a podatnik posiada dowody księgowe odpowiadające warunkom.

Zasady te stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia braku zapisów lub błędnych zapisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu.

Skoro podatnik odkrył przed zamknięciem księgi błędy w jej zapisach, to powinien dokonać korekty błędnych zapisów lub uzupełnić zapisy.

Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się przez: skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelności błędnego zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty dokonania poprawki lub wprowadzenie do księgi niewpisanych dowodów lub dowodów zawierających korekty błędnych zapisów. Zapisy zmniejszające przychody lub koszty mogą być dokonywane ze znakiem minus (-) lub kolorem czerwonym.

(EM)

PODSTAWA PRAWNA

■  Rozporządzenie ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).