Artykuł 14 ustawy o PIT, traktujący o przychodach z działalności gospodarczej, nakazuje uznać za takie przychody należności z pozoru mniej lub bardziej pośrednio związane z tą działalnością. W przypadku osób fizycznych często są to dochody, które prywatnie byłyby zwolnione z podatku lub objęte podatkiem na innych, zazwyczaj zryczałtowanych zasadach. Osoba prowadząca działalność gospodarczą musi jednak rozliczać je jak przychód z działalności.

Dochód ze sprzedaży biurka

Za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej trzeba uznać przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą składników majątku będących środkami trwałymi lub elementami wyposażenia, jeśli ich wartość początkowa przekraczała 1,5 tys. zł.

Załóżmy, że wykonujący prywatną praktykę lekarz sprzeda za 200 zł biurko, które kilkanaście miesięcy wcześniej nabył za 1,6 tys. zł. Kwota 200 zł jest wówczas jego przychodem z działalności.

W prywatnym (poza działalnością gospodarczą) obrocie sprzedaż rzeczy używanych jest zwolniona z podatku. Uznawana za używaną jest rzecz, która była w posiadaniu podatnika co najmniej pół roku. Podobnie jest z nieruchomością (np. lokalem użytkowym), z tym że przez używaną rozumie się taką, która była w posiadaniu podatnika przez przynajmniej pięć lat.

W przypadku składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej, jak już stwierdziliśmy, jest inaczej. Przychód z ich sprzedaży trzeba doliczyć do przychodu z działalności gospodarczej. Nie ma znaczenia uprzednie (przed podjęciem decyzji o zbyciu) wycofanie ich ze składników majątku firmy i przekazanie na potrzeby własne. Zgodnie bowiem z przepisem art. 10 ust. 2 pkt 3, takie składniki traktuje się jak związane z działalnością gospodarczą, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło sześć lat.

Jednak za przychód z działalności nie uznaje się składników wyposażenia o wartości do 1,5 tys. zł. Ich sprzedaż lub zbycie w jakiejkolwiek formie, jeśli nawet powoduje powstanie dochodu, nie ma konsekwencji w postaci obowiązku doliczenia go do dochodu z działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeśli od nabycia do momentu sprzedaży nastąpiło co najmniej pół roku, dochód taki jest zwolniony z podatku. Gdyby jednak sprzedaż następowała wcześniej, trzeba taki dochód opodatkować, ale poza działalnością gospodarczą.

Zamortyzowany środek trwały

Inaczej jest ze środkami trwałymi, które w trakcie użytkowania były amortyzowane.

Formalnie kosztem uzyskania przychodu ze sprzedaży takiego składnika majątku jest jego zaktualizowana wartość. Stanowi ją różnica między wartością początkową a sumą odpisów amortyzacyjnych dokonanych przez podatnika. W przypadku pełnej amortyzacji różnica ta wynosi zero. W tej sytuacji cały przychód jest dochodem. Należy go opodatkować w taki sam sposób jak opodatkowane są przychody z działalności (według skali lub stawką podatku liniowego 19 proc.).

Jeśli zaś rzecz nie została jeszcze w całości zamortyzowana, opodatkowana zostanie różnica między wartością początkową a sumą dokonanych odpisów, czyli zaktualizowana wartość środka trwałego.

Gabinet w mieszkaniu

Jeszcze inaczej opodatkowana jest sprzedaż mieszkania wykorzystywanego na gabinet.

Przychody takie opodatkowane są tak jak w obrocie prywatnym. Dotyczy to budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem. Ponadto dotyczy to spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie. Przychodów tych nie łączy się więc z przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W obrocie prywatnym, przychodu z odpłatnego zbycia takich nieruchomości nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł, w tym z pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeśli do tej działalności były wykorzystywane.