statystyki

Jest swoboda w wyborze momentu rozpoczęcia roku obrotowego

autor: Katarzyna Trzpioła26.06.2017, 11:58; Aktualizacja: 26.06.2017, 12:02
podatki, rachunki, dokumenty

Spółki osobowe i spółki cywilne nie miały i nie mają statusu podatnika podatku dochodowego (z wyjątkiem SKA).źródło: ShutterStock

W spółkach osobowych nie musi być on zgodny z kalendarzowym, gdyż jest podatkowo obojętny. Potwierdzają to kolejne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Reklama


Dotychczas przyjmowano, iż jedynie spółki kapitałowe mają swobodę w wyborze momentu rozpoczęcia roku obrotowego. Natomiast osoby fizyczne i spółki osobowe musiały podporządkować okresy sprawozdawcze w rachunkowości kalendarzowi, tak, aby ich właściciele bez przeszkód mogli rozliczać podatek dochodowy od osób fizycznych. Działo się tak pomimo wcześniejszych wyroków, które prezentowały odmienny pogląd. Obecnie, po uprawomocnieniu najnowszych wyroków NSA, jest szansa na zmianę podejścia podatników i skarbówki ze względu na utrwalona linię orzeczniczą.

Przyczyny problemu

Problem dotyczący roku obrotowego wynikł w kontekście zmian wprowadzonych art. 4 ust. 2 ustawy z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz.U. poz. 1387; dalej: „ustawa zmieniająca”). Jak podkreślił w ostatnich wyrokach NSA (orzeczenia z 11 i 12 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 424/16 oraz sygn. akt II FSK 1016/15), który właśnie stały się prawomocne, kluczowe znaczenie ma to, że ani w treści art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej, ani w żadnym innym przepisie tego aktu nie zostały zawarte jakiekolwiek wskazania umożliwiające lub nakazujące różnicowanie sytuacji prawnej spółek komandytowo-akcyjnych w związku ze zmianą stanu prawnego, będącego pochodną składu osobowego (tj. w zależności od tego, czy jej akcjonariuszami, komplementariuszami, są osoby prawne, fizyczne, czy też jest to tzw. skład mieszany). W efekcie skład orzekający stwierdził, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby spółka, której akcjonariuszem jest osoba fizyczna, musiała jako rok podatkowy wybrać wyłącznie rok kalendarzowy. „Skoro ustawodawca w art. 4 zmieniającej posługuje się pojęciem roku obrotowego, to możliwość utożsamienia go z rokiem podatkowym musiałaby jasno wynikać z treści ustawy” – stwierdził NSA.

Poza tym warto podkreślić, że ustawodawca w art. 4 ustawy zmieniającej w stosunkowo szczegółowy sposób wskazał na sytuację spółki w zależności od czasu trwania jej roku obrotowego i nie nawiązał do jej składu osobowego, przy czym taki przedłużony rok obrotowy spółki w istocie będzie rozwiązaniem przejściowym (tymczasowym), bo po jego upływie taka spółka będzie podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Ponadto w uzasadnieniu do projektu przedmiotowej ustawy zmieniającej nie wskazano na jakiekolwiek rozróżnienie co do możliwości ustalenia roku obrotowego w zależności od tego, kto jest jej akcjonariuszem czy komplementariuszem. Jak wskazano w majowych wyrokach NSA, spółka komandytowo-akcyjna (bez względu na jej skład osobowy), która przyjęła w statucie przed 12 grudnia 2013 r., iż jej rok obrotowy rozpoczęty w 2013 r. nie kończył się w 31 grudnia 2013 r., nie miała obowiązku zamknięcia ksiąg rachunkowych na 31 grudnia 2013 r., zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej. Brak jest bowiem podstaw prawnych do utożsamienia roku obrotowego spółki komandytowo-akcyjnej z rokiem kalendarzowym wspólników takiej spółki. NSA w wyroku z 12 maja 2017 r. podkreślił też, iż gdyby uznać, że rok obrotowy takich podmiotów zawsze jest rokiem kalendarzowym, nie byłoby w ogóle konieczności wprowadzania przepisów przejściowych (rok obrotowy zawsze zaczynałby się 1 stycznia).

Co to oznacza

Spółki osobowe i spółki cywilne nie miały i nie mają statusu podatnika podatku dochodowego (z wyjątkiem SKA). Wybrany przez nie rok obrotowy nie musi być jednocześnie ich rokiem podatkowym (ta kategoria dotyczy wyłącznie ich wspólników, którzy ewentualnie prowadzą własne księgi rachunkowe). A zatem przyjęty przez spółki komandytowe, partnerskie, jawne czy cywilne – na potrzeby prowadzenia ksiąg rachunkowych – rok obrotowy jest podatkowo obojętny. Przy czym, jak podkreślił NSA, rok podatkowy wspólnika spółki osobowej odmienny od roku obrotowego spółki może co prawda nieco utrudniać prawidłowe wywiązanie się przez tego wspólnika z obowiązków podatkowych, ale go nie uniemożliwia. [przykład]


Pozostało jeszcze 60% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Polecane

Reklama