Lista kwestii dotyczących VAT, w których gminy prezentują inne poglądy niż organy podatkowe, jest dość długa. Wszystkie te spory mają wspólny mianownik: chodzi o odzyskanie części VAT. A mowa o niebagatelnych sumach, idących w miliony złotych, często powiększonych o niewiele mniejsze odsetki.
Od prawie trzech lat nie ustają spory gmin z fiskusem dotyczące VAT w związku z centralizacją rozliczeń. Od ponad dwóch lat samorządy toczą bój o możliwość stosowania prewspółczynników innych niż wskazane przez ministra finansów w rozporządzeniu. Od wielu lat toczą się spory dotyczące zmiany przeznaczenia inwestycji i tego, kiedy jednostka samorządu terytorialnego jest podatnikiem VAT, a kiedy nie.
Do rozstrzygnięcia tych kwestii nie wystarczy zaś zajrzeć do ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) i wydanego do niej rozporządzenia ministra finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz.U. poz. 2193). Dziś wręcz kluczowe stało się śledzenie orzecznictwa sądów. To one bowiem rozstrzygają spory o odzyskanie VAT.