Obecnie obowiązujące przepisy pozwalają na odliczanie dwóch kategorii darowizn. Regulacje określające zasady korzystania z odliczeń są jednak różne. A podstawowa różnica między odliczeniami jest taka, że w przypadku darowizn odliczanych na podstawie ustawy podatkowej przewidziano limit, a w przypadku darowizn odliczanych na podstawie tzw. ustaw kościelnych limitu nie ma.
Dwa nowe limitowane odliczenia
Od początku roku podatnicy mogą dokonywać dwóch nowych darowizn, które będą mogli odliczyć w rozliczeniu rocznym. Obecnie w ramach darowizn limitowanych odliczeniu od dochodu podlegają darowizny przekazane na cele:
  •  określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele, lub
  •  równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,
  •  kultu religijnego,
  •  krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew.
Przypomnijmy, że w przypadku darowizn związanych z działalnością pożytku publicznego obdarowane mogą zostać organizacje realizujące cele pożytku publicznego. Sfera tych zadań jest bardzo szeroka i obejmuje m.in. zadania dotyczące:
  •  pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;
  •  działalności charytatywnej;
  •  ochrony i promocji zdrowia;
  •  działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
  •  promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
  •  działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
  •  nauki, edukacji, oświaty i wychowania.
Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku państwa do innych Kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego. A także stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.
Zagraniczna organizacja - dodatkowe warunki
Podatnicy, którzy dokonają darowizny na rzecz organizacji realizujących zadania pożytku publicznego działających w innych krajach UE, muszą pamiętać o dodatkowych warunkach. Prawo do odliczenia darowizny na rzecz organizacji określonej w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przysługuje podatnikowi pod warunkiem:
  •  udokumentowania przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, iż na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do organizacji polskich, realizującą cele określone w polskiej ustawie o działalności pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych oraz
  •  istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub odrębnych ustaw, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.
Ważne!
Podatnik ma prawo dokonać odliczenia w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu. Limit dotyczy wszystkich darowizn
Krew odliczana w PIT
Dodatkowe warunki będą też musieli spełnić podatnicy, którzy po raz pierwszy będą korzystać z odliczenia darowizny jako honorowi krwiodawcy. W przypadku dawców krwi, tak jak w przypadku darowizny innej niż pieniężna, niezbędny do odliczenia będzie dokument, z którego wynika wartość tej darowizny.
Należy podkreślić, że w dokumencie tym nie może zostać uwzględniona wartość krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny. Tak jak w przypadku darowizn rzeczowych, dodatkowo potrzebne będzie oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Pozostałe zasady odliczania ulgi
Tak jak w przypadku innych ulg ustawodawca określił też obowiązki podatnika w zakresie dokumentacji darowizn i sposobu ich odliczania.
Darowizny będą mogły mieć formę pieniężną lub rzeczową. W przypadku darowania towarów opodatkowanych VAT, kwota darowizny będzie odpowiadała wartości towaru uwzględniającej należny VAT. Wartość darowizny nie powinna odbiegać od rzeczywistości. Tak jak w innych przypadkach również i w tym organ podatkowy ma prawo do weryfikacji wartości przekazanej darowizny. Przy określaniu wartości darowizn rzeczowych organ podatkowy zastosuje przepisy dotyczące określania wartości rzeczy i praw majątkowych.
Darowizny muszą być odpowiednio udokumentowane. To jeden z najważniejszych warunków, jakie musi spełnić podatnik. W przypadku darowizn rzeczowych podatnik musi posiadać oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto dokument, z którego wynika wartość darowizny. Darowizny pieniężne podlegają odliczeniu tylko pod warunkiem ich wpłaty na konto. Dokumentem, który trzeba w tym przypadku posiadać, jest dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.
Podatnicy korzystający z odliczenia darowizn muszą wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.
KWOTY EKWIWALENTÓW ZA ODDANĄ KREW
Zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonawczymi dawcom krwi rzadkich grup przysługuje ekwiwalent pieniężny w następującej wysokości:
  •  za 1 litr pobranej krwi - 130 zł;
  •  za 1 litr pobranego osocza - 170 zł;
  •  za 1 mililitr krwi pobranej do celów diagnostycznych od dawców krwinek wzorcowych - 1 zł.
Dawcom, którzy zostali poddani zabiegowi uodpornienia lub innym zabiegom przed pobraniem krwi w celu uzyskania surowic diagnostycznych lub osocza, przysługuje ekwiwalent pieniężny w wyższej wysokości:
  •  za 1 litr krwi z wytworzonymi przeciwciałami w wyniku zabiegu uodpornienia - 200 zł;
  •  za 1 litr osocza pobranego od dawców poddanych zabiegowi uodpornienia lub innym zabiegom - 280 zł;
  •  za zabieg uodpornienia dawców:
a) pierwszy - 20 zł,
b) każdy kolejny - 10 zł;
  •  za 1 mililitr krwi pobranej do uodpornienia - 1 zł;
  •  za składniki krwi pobierane metodą aferezy - 130 zł (za cały zabieg).
PRZYKŁAD
Podatnik w 2007 roku obdaruje kilka organizacji pożytku publicznego. Przed dokonaniem odliczenia w zeznaniu rocznym będzie musiał je zsumować. Jeżeli kwota nie przekroczy 6 proc. dochodu, w rozliczeniu może odliczyć całą kwotę wydatków na darowizny. Jeśli wydatki będą większe niż kwota odpowiadająca 6 proc. dochodu za dany rok, możliwe będzie odliczenie do kwoty odpowiadającej limitowi.
ALEKSANDRA TARKA
aleksandra.tarka@infor.pl
Podstawa prawna
■ Art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).