ANALIZA
Krajowe przepisy podatkowe w zakresie podatku dochodowego nakładają na rodzimych podatników dodatkowe obowiązki ewidencyjne w przypadku dokonywania płatności na rzecz nierezydentów z tytułu świadczonych przez nich usług na terytorium Polski. Dotyczy to usług o charakterze niematerialnym, wymienionych w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm. - dalej ustawa o CIT). Wskazane przepisy nakładają bowiem na podatników krajowych obowiązek pobrania tzw. podatku u źródła od wypłacanych świadczeń, w wysokości 10 proc., 19 proc. lub 20 proc. kwoty należności. Wprowadzony obowiązek ewidencyjny zmierza nie tylko do przekazania informacji krajowym organom podatkowym, ale wiąże się z potwierdzeniem dla podmiotu otrzymującego płatności kwoty podatku pobranego w celu jego odliczenia lub zaliczenia na poczet płatności podatkowych w kraju siedziby.
Obligatoryjne i fakultatywne
Określone w art. 26 i 26a ustawy o CIT obowiązki ewidencyjne ciążące na płatniku można podzielić na dwie grupy: obligatoryjne i fakultatywne. Do obowiązków obligatoryjnych należy zaliczyć konieczność przekazania podatnikowi - beneficjentowi płatności, oraz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na siedzibę płatnika, deklaracji w terminie do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano wypłat należności. Płatnik sporządza tę informację na formularzu IFT-2.
W zakresie obowiązków fakultatywnych, płatnik sporządza powyższą deklarację na wniosek zagranicznego podatnika - beneficjenta wypłacanych należności. Najczęściej wniosek składany jest w celu potwierdzenia odprowadzenia podatku krajowego, który płacony jest przez płatnika w terminie do siódmego dnia miesiąca po miesiącu, w którym dokonano wypłaty, do krajowego urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika. Płatnik ma 14 dni od dnia złożenia wniosku na sporządzenie deklaracji oraz przesłanie jej do podatnika i właściwego ze względu na swoją siedzibę organu podatkowego.
Jeżeli podmiotem wypłacającym jest przedsiębiorca, który nie ma siedziby lub miejsca zamieszkania w Polsce, wówczas płatności podatku dokonuje do organu podatkowego właściwego ze względu na opodatkowanie osób zagranicznych, i tam też przekazuje odpowiednie deklaracje.
Ponadto, w terminie do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku z tytułu wypłacanych należności na rzecz podmiotu zagranicznego, płatnicy są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego roczne deklaracje (art. 26a ustawy o CIT).
Powyższe obowiązki ewidencyjne ciążą na krajowych płatnikach niezależnie od tego, czy przepis krajowy lub umowa międzynarodowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje pobranie podatku u źródła czy też wprowadza zwolnienie. W ostatnim przypadku podmioty krajowe mają tylko obowiązek sporządzania odpowiednich deklaracji podatkowych.
Odpowiedzialność podatników
Mimo że przepisy ustawy o CIT nie sankcjonują niezłożenia odpowiedniej deklaracji, zaniedbanie ze strony podatnika może pociągać jego odpowiedzialność karną skarbową. Zgodnie z art. 80 ustawy Kodeks karny skarbowy (dalej k.k.s.), penalizowane jako przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny do 120 stawek dziennych jest niezłożenie informacji podatkowej. W przypadku mniejszej wagi sprawca podlega karze za wykroczenie skarbowe.
Wprawdzie k.k.s. nie wprowadza definicji informacji podatkowych, ale aspektowi temu poświęcony jest 11 rozdział ustawy Ordynacja podatkowa (dalej Ordynacja). Zgodnie z art. 82 Ordynacji, podatnicy, przedsiębiorcy zobowiązani są sporządzać i przekazywać informacje m.in. w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. W konsekwencji obejmuje to również obowiązek składania deklaracji podatkowych, tym bardziej że zgodnie z definicją deklaracji z art. 3 pkt 5 Ordynacji, przez pojęcie deklaracji rozumieć należy m.in. informacje, do których składania zobowiązani są płatnicy.
Podsumowując, płatnicy należności na rzecz nierezydentów zobowiązani są do wypełniania szczególnych obowiązków ewidencyjnych, pod rygorem odpowiedzialności karnej skarbowej.
WAŻNE!
Przedsiębiorcy zobowiązani są sporządzać i przekazywać informacje, m.in. w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. W konsekwencji obejmuje to również obowiązek składania deklaracji podatkowych
KRZYSZTOF BIERNACKI
doktor, prawnik i ekspert ds. podatków w Koksztys Kancelarii Prawa Gospodarczego z siedzibą we Wrocławiu