Projekt ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki, przyjęty w ubiegłym tygodniu przez rząd, wprowadza m.in. możliwość przekształcenia spółdzielni pracy w spółkę handlową.

Projekt przewiduje, że spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółdzielni. Jak przypomina Andrzej Ossowski z Kancelarii Adwokackiej A. Ossowski, obecnie nie jest możliwe bezpośrednie przekształcenie spółdzielni w spółkę.

W praktyce spotykane są transakcje polegające na wniesieniu aportu do spółki albo też likwidację spółdzielni i zawiązanie spółki na bazie majątku spółdzielni.

Jeśli więc możliwe będzie bezpośrednie przekształcenie spółdzielni w spółkę, to jakie będą tego konsekwencje podatkowe?

Jak tłumaczy Tomasz Bełdyga, radca prawny, dyrektor w KPMG, zgodnie z art. 93a par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), osoba prawna zawiązana w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby. Z tego względu w przypadku przekształcenia spółdzielni w spółkę kapitałową wystąpi sukcesja praw i obowiązków podatkowych.

– Ordynacja podatkowa nie przewiduje wyraźnie, że taka sukcesja jest możliwa również w przypadku przekształcenia spółdzielni w spółkę osobową, choć moim zdaniem można tę sukcesję wywieść, posiłkując się obecnym brzmieniem projektu ustawy. Przydałby się jednak wyraźny przepis w Ordynacji podatkowej na ten temat – stwierdza Tomasz Bełdyga.

Jeśli więc nastąpi sukcesja praw i obowiązków podatkowych, to przekształcenie spółdzielni w spółkę nie spowoduje konieczności zapłaty należnego podatku od towarów i usług ani utraty prawa do odliczenia VAT, a przekształcona spółka zachowa prawo do odzyskania ewentualnej nadwyżki naliczonego VAT. Umożliwia to zachowanie zasady neutralności VAT.

Zdaniem Tomasza Bełdygi, gdyby takie przekształcenie nie było możliwe i doszłoby do likwidacji spółdzielni, a następnie wniesienia wkładów przez jej członków do nowo powstałej spółki, wydanie majątku likwidowanej spółdzielni na rzecz jej członków podlegałoby opodatkowaniu VAT i podatek ten byłby nieodliczalny dla członków spółdzielni. Opodatkowaniu podlegałoby również wniesienie tych wkładów przez byłych członków spółdzielni do spółki, jednak w tym przypadku podatek ten byłby generalnie odliczalny dla spółki.

17 193 spółdzielnie zostały zarejestrowane w 2009 roku w tym 700 to spółdzielnie pracy