Podatnik od roku nie regulował należnego podatku dochodowego. Urząd skarbowy w decyzji określił wysokość zaległości podatkowej. Mimo to podatnik nadal nie wpłacał długu. Fiskus postanowił więc zająć konto bankowe dłużnika.

– Czy zajęcie pustego rachunku przerwie bieg przedawnienia – pyta pan Paweł z Radomia.

Generalnie zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak – jak podkreśla Krzysztof Ścipień, doradca podatkowy w BDO, biuro w Katowicach – okres ten może ulec wydłużeniu w sytuacji, gdy podatek nie zostanie uiszczony, a urząd skarbowy przystąpi do jego ściągnięcia w trybie przymusowym.

Aleksandra Mazur, ekspert w Ernst & Young, wskazuje, że zgodnie z Ordynacją podatkową (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) zastosowanie środka egzekucyjnego, w tym także zajęcie konta podatnika, przerywa bieg przedawnienia. Jedyną przesłanką, od jakiej ustawodawca uzależnił przerwanie biegu przedawnienia, jest konieczność zawiadomienia podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym.

– Na skuteczność przerwania nie ma wpływu faktyczne powodzenie podjętych działań egzekucyjnych, jak również efektywne ściągnięcie przez fiskusa zaległych należności – ostrzega Aleksandra Mazur.

Już samo zajęcie konta podatnika, bez względu na to, czy znajdują się na nim jakiekolwiek środki finansowe wystarczające na pokrycie zaległości podatkowych, będzie przerywało bieg przedawnienia.

W konsekwencji – jak dodaje Aleksandra Mazur – terminy przedawnienia będą liczone na nowo od następnego dnia, w którym zastosowano środek egzekucyjny, a okres, jaki upłynął od daty powstania zobowiązania podatkowego będzie uważany za niebyły. Tym samym okres upływu terminu przedawnienia wydłuży się o kolejne 5 lat.

– Taka konstrukcja przepisów zapewnia, że ukrywanie lub zbywanie przez podatników swojego majątku nie prowadzi do przedawnienia zobowiązań wobec fiskusa – tłumaczy Aleksandra Mazur.

Według naszej rozmówczyni, gdy podatnik nie posiada żadnego majątku, fiskus może zrezygnować ze ścigania i umorzyć postępowanie egzekucyjne ze względu na jego nieopłacalność. Jednak wspomniane regulacje pozostawiają organom więcej czasu na poszukiwanie dodatkowych elementów majątku podatnika. Zajęcie świadczenia następuje z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu.

– Jeśli urząd skarbowy zamierza zająć puste konto podatnika, zobowiązany jest do dostarczenia zawiadomienia bankowi oraz podatnikowi, którego konto ma być zajęte – przypomina Krzysztof Ścipień.

Jednocześnie stwierdza, że z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia dochodzi do zajęcia środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym. Oznacza to, że zakazane jest dokonywanie wypłat z konta do wysokości zajętej wierzytelności, w skład której wchodzi dług, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne. Wymagana kwota powinna być niezwłocznie przekazana urzędowi skarbowemu. Co ważne, zajęcie obejmuje nie tylko środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym, ale również środki, których nie było w chwili doręczenia zawiadomienia bankowi, a które znalazły się na nim w późniejszym okresie.

W konsekwencji brak środków na rachunku bankowym podatnika nie wyłącza skuteczności jego zajęcia. Powoduje jedynie czasową niemożność w zaspokojeniu wierzyciela, którym jest urząd skarbowy, a sama blokada trwa do czasu ostatecznej spłaty egzekwowanej należności.

Ważne!

Zajęcie pustego konta bankowego pociąga za sobą konsekwencję w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy podatnik został powiadomiony o zajęciu

Zawieszenie biegu przedawnienia

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem:

● wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;

● wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania;

● wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;

● doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.