Podatnik zamierza zmienić warunki współpracy ze swoim pracodawcą i przejść na rozliczenie na zasadach działalności gospodarczej opodatkowanej jednolitą 19-proc. stawką.

– Wiem, że możliwość rozliczenia według liniowej stawki PIT jest ograniczona w takiej sytuacji. Czy jednak gdy będę wykonywał innego rodzaju współpracę z byłą firmą, w tym kupował od niej niektóre produkty, to przejdę na liniowy PIT dopiero za rok? – pyta pan Jacek z Łodzi.

Brak ograniczeń

Jak wyjaśnia Renata Pięta-Mintus, dyrektor w KPMG, ograniczenia nie mają zastosowania, jeśli zakres czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej jest rozbieżny z pracą wykonywaną na etacie. Jeśli zatem usługi świadczone na rzecz byłego pracodawcy nie odpowiadają czynnościom, jakie podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy z tym pracodawcą, możliwe jest zastosowanie 19-proc. podatku liniowego od momentu rozpoczęcia działalności.

Zdaniem Artura Olesia, doradcy podatkowego, wiceprezesa KSK Doradcy, również w przypadku gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą zakupi od byłego pracodawcy towar lub usługę, to w takich okolicznościach nie może być mowy o wyłączeniu z możliwości opodatkowania w formie liniowej.

Obowiązujące ograniczenia

Przypomnieć trzeba, że opodatkowanie dochodów według stawki liniowej uzyskiwanych z pozarolniczej działalności gospodarczej zostało przez ustawodawcę wprowadzone do przepisów podatkowych od początku 2004 roku. Jednocześnie jednak wprowadzone zostały pewne ograniczenia.

– Wprowadzono regulacje uniemożliwiające optymalizację zobowiązania podatkowego w przypadku osób dobrze zarabiających – dodaje Artur Oleś.

Ograniczenie to polega na braku możliwości wyboru podatku liniowego w samozatrudnieniu, jeśli podatnicy uzyskali z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które wykonywali lub wykonują w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.

Renata Pięta-Mintus dodaje, że w związku z nowelizacją przepisów od tego roku osoby prowadzące własną działalność gospodarczą i wykonujące czynności na rzecz byłego pracodawcy mogą stosować podatek liniowy już od kolejnego roku podatkowego.

Wcześniej obowiązywało ograniczenie, że prawo do liniowego PIT nie przysługiwało w przypadku świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy w roku podatkowym i roku poprzedzającym rok podatkowy.

Artur Oleś podkreśla, że przeszkodą do skorzystania z wyboru formy opodatkowania w postaci liniowej nie może być wykonywanie na rzecz byłego pracodawcy tych czynności w ramach umów cywilnoprawnych.

Jego zdaniem dla określenia, czy czynności wykonywane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej odpowiadają czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy, będą klasyfikacje statystyczne.

Moment przejścia na liniowy PIT

Z liniowego PIT można skorzystać w następujących przypadkach:

● Jeśli pracownik rozwiąże umowę o pracę do końca 2010 r. i dalej będzie wykonywać te same usługi na rzecz byłego pracodawcy, ale już w ramach własnej działalności, to dochody uzyskiwane z tego tytułu od 1 stycznia 2011 roku będzie mógł opodatkować liniową stawką PIT.

● Jeśli pracownik rozwiąże umowę o pracę w 2011 roku, to rozliczenie według liniowej stawki PIT będzie mógł wybrać dopiero od 2012 roku.

● Jeżeli pracownik rozwiąże umowę o pracę i będzie wykonywać inne usługi na rzecz byłego pracodawcy niż te, które wykonywał na podstawie umowy o pracę, to może wybrać liniową formę opodatkowania od pierwszego dnia rozpoczęcia działalności.

Podatnik może też wybrać liniową formę rozliczenia przy wykonywaniu tych samych usług dla byłego pracodawcy, jakie wcześniej wykonywał w ramach umów cywilnoprawnych.