Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI), aby uatrakcyjnić ofertę sprzedażową, organizują akcje promocyjne i wprowadzają tzw. premie za lojalność uczestnictwa w funduszu. Premie te polegają na: przyznaniu dodatkowych jednostek uczestnictwa, wypłacie gotówki albo też przyznaniu innej nagrody rzeczowej.

Otrzymanie przez uczestnika funduszu takiej premii podlega jednak opodatkowaniu. Problem polega na tym, że inaczej premie te powinny zostać opodatkowane zdaniem organów podatkowych (19-proc. stawka lub podatek według skali podatkowej), a inaczej są opodatkowywane w praktyce przez TFI (10-proc. stawka).

Stawka 19 proc.

Zdaniem fiskusa ze względu na to, że premia związana jest z posiadaniem jednostek uczestnictwa, to bezpośrednim źródłem otrzymania premii jest po prostu uczestnictwo w funduszu. Tym samym zastosowanie ma 19-proc. stawka zryczałtowanego podatku dochodowego, właściwego do przychodów z kapitałów pieniężnych, ale związanych niejako ze świadczeniami częściowo odpłatnymi. Podobne stanowisko przyjął m.in. dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na zapytanie jednego z TFI (interpretacja z 20 kwietnia 2010 r., nr IPPB2/415-25/10-6/AS).

Według stanowiska fiskusa, gdy w ramach premii klientowi pozostawiona zostanie do dyspozycji kwota pieniężna, która będzie podlegała następnie reinwestycji przez podmiot zarządzający w drodze nabycia kolejnych jednostek uczestnictwa, to wtedy powstanie przychód w wysokości tej kwoty.

Kwota ta będzie podlegała opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym według stawki 19-proc.

Zdaniem Jakuba Makarewicza, konsultanta podatkowego w Instytucie Studiów Podatkowych, w tym przypadku nie wystąpią koszty podatkowe, z uwagi na brak możliwości powiązania przychodu z konkretnymi jednostkami uczestnictwa.

Z kolei w przypadku przyznania klientowi dodatkowych jednostek uczestnictwa przychód nie powinien powstać w momencie otrzymania premii, lecz dopiero w momencie zbycia otrzymanych tą drogą jednostek, ale również bez odliczenia kosztów uzyskania przychodów, ponieważ klient nie poniósł żadnych wydatków.

Stosowanie stawki 19-proc. może być jednak problematyczne i niekorzystne dla klientów funduszy.

Inne źródła

Zdaniem Adama Mariuka, dyrektora w dziale doradztwa podatkowego Deloitte, należy wykluczyć możliwość zaliczenia takich przychodów do przychodów z kapitałów pieniężnych.

Katalog tych przychodów został ściśle określony w art. 17 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) i nie zawiera nieodpłatnych świadczeń (w tym np. dodatkowych jednostek uczestnictwa).

Również zdaniem Andrzeja Paczuskiego, partnera w Kancelarii Paczuski, Taudul, Korszla, Grochulski Doradcy Podatkowi, otrzymana premia jest niezależna od dochodu uzyskanego przez uczestnika z tytułu udziału w funduszu kapitałowym. W jego opinii premia powinna zostać zakwalifikowana do źródła przychodów określonego w ustawie o PIT jako inne źródła. W katalogu tym znajdują się m.in. nagrody i inne nieodpłatne świadczenia.