Podatniczka od roku jest na emeryturze. Chciałaby jednak dorobić sobie na podstawie umów cywilnoprawnych.

– Jak te dodatkowe zarobki rozliczać podatkowo – pyta pani Hanna z Warszawy.

W celu ustalenia zasad opodatkowania dochodów z umowy o dzieło zawartej z emerytem należy najpierw ustalić status podmiotu zlecającego świadczenie (tj. czy jest to prywatna osoba fizyczna, czy przedsiębiorca) oraz samego emeryta (tj. ustalenia, czy umowa będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez emeryta, czy nie).

– Emeryci, którzy uzyskali wiek emerytalny bądź emeryci otrzymujący honoraria z tytułu działalności twórczej lub artystycznej, mogą być zatrudnieni na dowolnej podstawie prawnej i dorabiać bez ograniczeń – wyjaśnia Anna Drabik, ekspert w BDO.

W typowej sytuacji (tj. świadczenie przez emeryta nieprowadzącego działalności gospodarczej na rzecz przedsiębiorcy) umowa będzie stanowić dla emeryta przychód z działalności wykonywanej osobiście.

– Podmiot zlecający będzie działał w charakterze płatnika PIT i będzie potrącać od wynagrodzenia 18-proc. zaliczkę na podatek – wyjaśnia Maciej Grela, doradca podatkowy w kancelarii Gide Loyrette Nouel.

Dodaje, że zaliczka będzie pobierana od wynagrodzenia pomniejszonego wyłącznie o ryczałtowe koszty podatkowe w kwocie 20 proc. wynagrodzenia brutto (lub 50 proc. – jeżeli w ramach umowy dojdzie do przeniesienia praw autorskich do dzieła).

– Opisany dochód będzie podlegał łącznemu rozliczeniu z dochodami z emerytury w zeznaniu rocznym – podpowiada Maciej Grela.

Dla celów podatkowych zasadnicze znaczenie ma, czy umowa o dzieło rodzi obowiązek ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Składki ubezpieczeniowe wpływają na wysokość zaliczki na PIT.

– Wykonywanie pracy wyłącznie na podstawie umowy o dzieło nie rodzi obowiązku ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Umowa taka nie daje również emerytowi prawa do dobrowolnych ubezpieczeń – wskazuje Anna Drabik.

Wyjaśnia więc, że zawarcie umowy o dzieło z emerytem, dla którego jest to jedyna forma zatrudnienia, powoduje u zleceniodawcy obowiązek pobrania zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 18 proc. wynagrodzenia pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów.

– Koszty uzyskania przy umowie o dzieło wynoszą 20 proc. przychodu, chyba że dzieło dotyczy praw autorskich, wtedy koszty wynoszą 50 proc. przychodu – wymiania Anna Drabik.

Jeżeli podatnik udowodni, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż wynikające z ustawowych norm procentowych, możliwe jest odliczenie pełnej kwoty udokumentowanych kosztów.

Ważne!

W przypadku dochodów osiąganych przez emeryta w ramach działalności gospodarczej będzie on zobowiązany do samodzielnego rozliczenia PIT oraz najprawdopodobniej będzie działał w charakterze podatnika VAT i rozliczał ten podatek