W Ministerstwie Finansów trwają prace nad nowelizacją ustawy o ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, o czym „DGP” informował 10 sierpnia. Planowane zmiany obejmują częściową rezygnację z NIP. Ostateczny kształt projektu nie jest jeszcze znany, jednak zgodnie z zapowiedziami od 1 lipca 2011 r. zniknie NIP dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób, które nie są podatnikami VAT. Numerem identyfikacyjnym dla osób fizycznych pozostanie PESEL, a NIP dla pozostałych podatników nie będzie już wydawany w drodze decyzji.

– Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w sprawach podatkowych posługiwać się będą tylko jednym numerem identyfikacyjnym – PESEL – wskazuje Anna Beneturska, konsultant w TPA Horwath.

Pojawia się pytanie, jaki numer na fakturze poda osoba fizyczna, która będzie chciała odzyskać VAT za materiały budowlane?

Lesław Mazur, doradca podatkowy w Ernst & Young, wyjaśnia, że planowana zmiana nie powinna spowodować większych komplikacji. Już dzisiaj ustawa stanowi, że wniosek o zwrot powinien zawierać NIP wnioskodawcy (jeśli wnioskodawca go posiada), a przy jego braku należy posłużyć się numerem PESEL.

– Żaden przepis prawny nie wymaga również, aby faktury stanowiące podstawę do tego zwrotu zawierały NIP wnioskodawcy – dodaje Lesław Mazur.

Anna Beneturska planowane zmiany ocenia pozytywnie. Jej zdaniem obecnie osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej o NIP przypominają sobie zazwyczaj tylko raz w roku – przy okazji wypełniania rocznego PIT. Rezygnacja z i tak sporadycznie wykorzystywanego numeru na rzecz posiadanego przez każdego obywatela numerem PESEL wydaje się naturalna.

– O tym, czy zmiany faktycznie będą dla podatników uproszczeniem, zadecyduje jednak staranność Ministerstwa Finansów przy ich przygotowywaniu. Chodzi tu o uwzględnienie w przepisach sytuacji niestandardowych, które mogą wprowadzać wątpliwości, np. jakim numerem posługiwać się będą obcokrajowcy – zauważa nasza rozmówczyni.

Również Lesław Mazur zauważa, że likwidacji NIP nie da się przeprowadzić jednym, na pozór drobnym skreśleniem w ustawie o ewidencji podatników. Wiele aktów prawnych odwołuje się bowiem do tego numeru i planowana nowelizacja musi je uwzględnić, aby nie paraliżować rozmaitych procedur. Należy także pamiętać, że zastąpienie NIP numerem PESEL może spowodować u niektórych przedsiębiorców konieczność technicznego dostosowania posiadanych systemów komputerowych, tak aby umożliwić wprowadzenie do nich ciągu 11 cyfr (PESEL) zamiast 10 (NIP).