ORZECZENIE
Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Wnioskodawca zapytał, czy w świetle art. 15 ust. 1-3 ustawy o VAT syndyk jest podatnikiem VAT. Dodatkowo poruszył zagadnienie możliwości odliczenia VAT i obowiązku prowadzenia przez syndyka ewidencji dla potrzeb VAT.
Syndykowi przysługuje możliwość odliczenia zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów, ale brak jest wydatków, które w rzeczywistości są uwzględniane. Zatem prawo do odliczenia jest tu prowizoryczne. To sędzia komisarz orzeka, który wydatek jest związany z postępowaniem upadłościowym, i wówczas go zwraca. Syndyk nie może już odliczyć tych kosztów.
Zdaniem organów podatkowych, syndyk jest podatnikiem VAT, ponieważ prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ustawy: samodzielną, we własnym imieniu, choć na rachunek upadłego. Prawo do odliczenia i obowiązek prowadzenia ewidencji dotyczy ogólnie podatników i nie zmienia tego fakt, że w konkretnym stanie faktycznym podatnik może nie otrzymać zwrotu wydatków. Między syndykiem a sędzią nie występują wymienione w art. 15 ust. 3 pkt 3 więzy tworzące stosunek prawny, dzięki którym czynności podatnika nie będą uznane za działalność wykonywaną samodzielnie.
Sąd podzielił opinię organów podatkowych, gdyż kwestia podmiotowości na gruncie VAT w oparciu o wypracowane stanowisko judykatury jest utrwalona. Istota neutralności VAT polega na tym, że każdy podatnik musi mieć prawo do odliczenia podatku. Nie oznacza to jednak, że ustawa musi gwarantować wszystkim podatnikom w każdym stanie faktycznym możliwość odliczenia.
Sygn. akt I SA/Wr 13/07
OLGA STEPASIUK
Zespół Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte