Samochody używane i ulepszone

Najkorzystniejsze warunki amortyzacji przewidziane są dla samochodów używanych. Samochód uznaje się za używany, jeżeli podatnik potrafi udowodnić, że przed jego nabyciem był wykorzystywany co najmniej przez sześć miesięcy. W przypadku samochodu przeprowadzenie takiego dowodu jest łatwe, ponieważ można przyjąć, że początkiem eksploatacji jest data pierwszej rejestracji. Takie same preferencje jak dla używanych samochodów przewidziane są dla pojazdów ulepszonych. Chodzi tu o przypadki, gdy przed wprowadzeniem samochodu do ewidencji wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie stanowiły co najmniej 20 proc. wartości początkowej. Przed rozpoczęciem odpisów amortyzacyjnych warto się jeszcze zastanowić, czy będziemy mieli możliwość podwyższenia amortyzacji ze względu na eksploatację bardziej intensywną w stosunku do warunków przeciętnych.

W takim przypadku można bowiem podwyższyć stawkę podstawową przy zastosowaniu współczynnika 1,4. Taka możliwość dotyczy również środków trwałych wymagających szczególnej sprawności technicznej. Przepisy precyzują, że chodzi tu o środki trwałe, które używane są w pracy na trzy zmiany, mimo że nie działają ze swej istoty w ruchu ciągłym, używane są w warunkach terenowych, w warunkach leśnych lub innych wskazujących na bardziej intensywne zużycie.

Podatnicy, w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, oraz mali podatnicy, mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 100 tys. euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.

20 proc.

Amortyzacja samochodów

Tyle wynosi roczna stawka amortyzacyjna dla samochodów, bez względu na ich kwalifikację

Wybór metody amortyzacji

Duża liczba możliwości powoduje, że podatnicy mają problemy z określeniem najkorzystniejszej metody amortyzacji samochodu. Przypomnijmy, że podstawowa stawka amortyzacyjna wynosi 20 proc. Ustalając najszybszą metodę amortyzacji, należy kierować się kilkoma prostymi zasadami.

Po pierwsze, jeśli mamy do czynienia z samochodem używanym lub ulepszonym, to maksymalna dopuszczalna stawka amortyzacyjna przy zastosowaniu metody liniowej to 40 proc. Dotyczy to zarówno samochodów osobowych, jak i ciężarowych. W zdecydowanej większości przypadków zastosowanie tej metody będzie zatem najkorzystniejsze.

OPTYMALIZACJA KOSZTÓW ZAKUPU AUTA

Kosztem uzyskania przychodów nie mogą być odpisy z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywane według zasad amortyzacji w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 tys. euro. W efekcie w niektórych przypadkach bardziej opłacalne może być użytkowanie samochodów krócej niż rok, wymiana ich na nowe i zaliczenie (jednorazowe) kosztów ich zakupu do kosztów podatkowych.

Po drugie, w przypadku samochodu niezaliczonego do osobowych możliwe jest zastosowanie metody degresywnej przy użyciu współczynnika nie wyższego niż 2. W przypadku używania tych pojazdów w zakładzie położonym na terenie gminy o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym albo w gminie zagrożonej recesją i degradacją społeczną współczynnik ten maksymalnie wynosi 3.

Po trzecie, zastosowanie współczynnika 1,4 ze względu na intensywną eksploatację bądź wymaganie szczególnej sprawności technicznej jest opłacalne tylko jeśli nie mamy możliwości skorzystania z innych metod przyspieszenia amortyzacji (czyli nie jest to ani pojazd ciężarowy, ani używany, ani ulepszony). W takim przypadku stosuje się liniową metodę amortyzacji.

Po czwarte, gdy posiadamy status małego podatnika (patrz definicje str. 23) lub rozpoczynamy prowadzenie działalności, możemy skorzystać z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego.

Podstawa prawna

● Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.).

EKSPERT RADZI

PIOTR KUNICKI

Departament Rozwoju Oferty dla Mikrofirm oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Fortis Bank Polska SA, Grupa BNP Paribas

Przedsiębiorcy na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej korzystają z samochodów służbowych lub z samochodów prywatnych. Wprowadzają środki transportu do ewidencji środków trwałych albo użytkują je na podstawie umów leasingowych.

Wybór optymalnego rozwiązania uzależniony jest od potrzeb i możliwości finansowych firmy, należy jednak pamiętać, że każdy z zastosowanych wariantów łączy się z określonymi konsekwencjami podatkowymi. Wydatek na zakup pojazdu stanowi składnik wartości początkowej, i to od tej wartości trzeba naliczać odpisy amortyzacyjne. Podstawowa stawka amortyzacyjna dla samochodów osobowych, jak i ciężarowych wynosi 20 proc., co w praktyce oznacza, że amortyzacja samochodu dokonywana jest przez pięć lat. Taka jest najprostsza, ale coraz rzadziej wykorzystywana przez przedsiębiorców metoda amortyzacji.

Optymalny z punktu widzenia przedsiębiorcy wybór metody i stawki może jednak skrócić czas amortyzacji i sprawić, że wartość początkową pojazdu zaliczymy do kosztów podatkowych znacznie szybciej. Przepisy ustaw o podatkach dochodowych pozwalają, by podatnicy amortyzowali kupiony środek transportu (z wyłączeniem jednak samochodu osobowego) jednorazowo przy zastosowaniu odpisu do wysokości stanowiącej równowartość 50 tys. euro. Takie rozwiązanie zalecane jest przedsiębiorcom rozpoczynającym działalność gospodarczą oraz najmniejszym firmom – tzw. mikroprzedsiębiorstwom. Odpisu amortyzacyjnego mogą dokonać już w miesiącu wprowadzenia środka trwałego do ewidencji. Jeżeli po dokonaniu odpisu jednorazowego – ze względu na przekroczenie wartości 50 tys. euro środek trwały nie został zamortyzowany w 100 proc. – odpisów amortyzacyjnych od pozostałej wartości można dokonywać od następnego roku podatkowego tzw. metodą degresywną lub liniową.