ANALIZA

Zaległości podatkowe w 2008 roku (w tym również cła i grzywny z kodeksu karnego skarbowego) wyniosły ponad 20 mld zł. Najwięcej, bo aż 10,5 mld zł, podatnicy byli winni fiskusowi z tytułu VAT. Egzekucja tych długów niestety nie przebiega najlepiej, gdyż wynosi tylko ok. 10 proc. Jest to odsetek ściągalności, który utrzymuje się na podobnym poziomie od kilku lat. Ogółem w 2008 roku ściągnięto od dłużników niewiele ponad 2 mld zł. W tym z samego VAT było to 1,5 mld zł.

Nasz budżet znajduje się w trudnej sytuacji. Podejmowane są próby jego łatania z każdej strony. Zdaniem ekspertów należy poprawić skuteczność egzekucji długów, a wiele problemów zostanie rozwiązanych. Z drugiej strony specjaliści ostrzegają, że sama egzekucja nie wystarczy. Potrzebne są zmiany systemowe zarówno w przepisach o egzekucji, jak i Ordynacji podatkowej.

Efektywna ściągalność

Jednym ze sposobów zmniejszenia dziury budżetowej jest poprawienie efektywności ściągania zaległości podatkowych. Zdaniem Joanny Patyk, doradcy podatkowego w BDO Numerica International Auditors & Consultants, zwiększenie ściągalności zaległości podatkowych może nastąpić w dwojaki sposób.

Po pierwsze, poprzez wprowadzenie nowych środków egzekucyjnych (bardziej skutecznych) od obecnie istniejących i uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

– To wymaga jednak zmian legislacyjnych – wskazuje Joanna Patyk.

Dodaje, że inną możliwością jest zwiększenie wykorzystania przez organy egzekucyjne dotychczasowych metod ściągania zaległości podatkowych. W tym celu należy dokładnie przeanalizować, które ze środków egzekucyjnych są wykorzystywane optymalnie w ściąganiu zaległości podatkowych, a które z nich nie w pełni. Po dokonanej analizie organy egzekucyjne powinny w większym stopniu wykorzystywać wszystkie dostępne środki egzekucyjne.

Należy także wprowadzić lepszą kontrolę dotychczasowych działań organów egzekucyjnych oraz bardziej zmobilizować pracowników tych organów, np. poprzez uzależnienie wypłacanego wynagrodzenia od wartości wyegzekwowanych kwot.