TOMASZ MICHALIK

doradca podatkowy, partner MDDP

Warunkiem uznania usługi nieodpłatnej za opodatkowaną, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: usługa jest świadczona nieodpłatnie na cele inne niż związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z tymi usługami. Należy przy tym zaznaczyć, że ustawa odnosi się do stanu obiektywnego, tj. istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego, a nie tego, czy podatnik z tego prawa rzeczywiście skorzystał.

Na tym tle warto zwrócić uwagę na dwa wyroki WSA w Warszawie. W pierwszym, z 13 lipca 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 3630/06), sąd uznał, że przekazanie nieodpłatne drogi zbudowanej przez inwestora (podatnik budował centrum handlowe) na gruncie należącym do gminy jest usługą niepodlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Jednocześnie WSA potwierdził prawo podatnika, który drogę przekazał do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową drogi. Sąd podkreślił, że warunkiem opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT jest łączne spełnienie dwóch przesłanek – brak związku świadczonej usługi z prowadzeniem przedsiębiorstwa i przysługiwanie podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu usług i towarów związanych z przedmiotowym świadczeniem. Nie ulega wątpliwości, że budowa i przekazanie drogi dojazdowej do centrum handlowego były w oczywisty sposób związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika. Ponieważ oznacza to brak łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 2 ustawy (spełniona została jedynie przesłanka odnosząca się do prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług niezbędnych do budowy drogi), tym samym nie ma możliwości uznania usługi za podlegającą opodatkowaniu VAT.

Stanowisko to podtrzymał WSA w Warszawie w najnowszym wyroku z 16 czerwca 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 246/09), w którym podkreślił, że w każdym przypadku, w którym istnieje związek między wykonywaną nieodpłatnie usługą a prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą (opodatkowaną), wyłączona jest możliwość zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, a zatem opodatkowania takiej nieodpłatnej usługi.