Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Obowiązek ten wynika z art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz 535 z późn. zm., nazywana dalej ustawą o VAT).
WAŻNA LICZBA
2,5 tys. zł - limit odliczenia na zakup kasy rejestrującej
Odliczenie od podatku
Jeżeli z przyczyn niezależnych od podatnika nie może być prowadzona ewidencja obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, podatnik jest zobowiązany ewidencjonować obroty i kwoty podatku należnego przy zastosowaniu rezerwowej kasy rejestrującej. W przypadku gdy ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu rezerwowej kasy rejestrującej jest niemożliwe, podatnik nie może dokonywać sprzedaży.
W przepisach przewidziano szczególną możliwość zrekompensowania wydatków poniesionych na nabycie kas. Otóż podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 50 proc. jej ceny zakupu (bez podatku). Nie może to być jednak więcej niż 2,5 tys. zł. Wynika to z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT.
Przepisy regulują również sytuację, gdy podatnik rozpoczął ewidencjonowanie obrotu w obowiązujących terminach i wykonuje wyłącznie czynności zwolnione od podatku lub jest podatnikiem zwolnionym od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT (czyli m.in. nie przekroczył limitu wartości sprzedaży). W takim przypadku urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty określonej w ust. 4 na rachunek bankowy podatnika w terminie do 25 dnia od daty złożenia wniosku przez podatnika.
Warto jeszcze zwrócić uwagę na istotne przepisy zawarte w par. 8 rozporządzenia ministra finansów z 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 116, poz. 804).
Przepisy rozporządzenia
Z regulacji tych wynika, że dokonanie odliczenia następuje pod warunkiem złożenia przez podatnika do naczelnika właściwego urzędu skarbowego, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania, pisemnego zgłoszenia o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania, które podatnik zamierza stosować do ewidencjonowania. W przypadku podatników, którzy zamierzają stosować do ewidencjonowania jedną kasę rejestrującą, zgłoszenie może być dokonane na formularzu zawiadomienia o miejscu instalacji kasy rejestrującej zgodnie z przepisami dotyczącymi kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników, o ile zawiadomienie to zostało złożone przed powstaniem obowiązku ewidencjonowania.
Rozstrzygnięcie NSA
Odliczanie kwot przeznaczonych na zakup kas fiskalnych bywa przyczyną sporów podatników z administracją skarbową. Niektóre z tych sporów muszą dopiero rozstrzygnąć sądy administracyjne. Tak było w przypadku podatnika, który w 2003 roku rozpoczął ewidencjonowanie obrotu za pomocą kasy fiskalnej. Potem zaprzestał działalności objętej tym obowiązkiem. W 2004 roku jednak wznowił działalność i znów musiał używać kasy fiskalnej. Podatnik wystąpił o interpretację podatkową. Zapytał, czy może znów skorzystać z prawa do odliczenia 50 proc. wydatków na nabycie kasy fiskalnej. Organy podatkowe stwierdziły, że prawo do odliczenia przysługuje tylko w przypadku tzw. pierwszej kasy. Również wojewódzki sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska. Spór rozstrzygnął na początku października 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny. NSA przypomniał przepis art. 111 ust. 4 ustawy o VAT pozwalający podatnikom na odliczenie od podatku kwoty wydatkowanej na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 50 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 2,5 tys. zł. NSA uznał, że chodzi jedynie o tzw. pierwszą kasę fiskalną. Inaczej mówiąc, podatnik może odliczyć wydatki, ale związane z kasami zgłoszonymi w związku z tym, że po raz pierwszy musi zacząć stosować kasy. NSA zwrócił uwagę, że zgodnie z przepisami wykonawczymi, jednym z warunków zastosowania odliczenia jest złożenie oświadczenia o liczbie i miejscu instalacji kas fiskalnych (sygn. akt IFSK 1266/07).
KRZYSZTOF TOMASZEWSKI
krzysztof.tomaszewski@infor.pl
PODSTAWA PRAWNA
■ Art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
■ Par. 8 rozporządzenia ministra finansów z 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 116, poz. 804).