ANDRZEJ POŚNIAK
prawnik, Kancelaria CMS Cameron McKenna
Jak dokumentuje podatnik VAT świadczenia wykonane na rzecz swoich pracowników, które są opodatkowane VAT lub nieobjęte tym podatkiem?
Z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT, to, czy dane świadczenie wykonane przez pracodawcę na rzecz swojego pracownika będzie podlegało opodatkowaniu tym podatkiem, zależeć będzie głównie od rodzaju tego świadczenia. W praktyce najczęstszymi świadczeniami na rzecz pracowników są paczki świąteczne, bony towarowe, jak również różnego rodzaju zapomogi losowe.
I tak, przekazanie paczek świątecznych pracownikom będzie stanowiło przekazanie towarów na cele osobiste pracowników, a zatem będzie nieodpłatnym świadczeniem podlegającym VAT. Jeżeli pracodawca przekazuje pracownikom paczki wcześniej przez niego zakupione, przekazanie takie powinno być opodatkowane VAT według stawki właściwej dla takiej paczki oraz udokumentowane stosowną fakturą wewnętrzną (może być zbiorcza za dany okres rozliczeniowy), zgodnie z art. 106 ust. 7 ustawy o VAT. Faktura taka powinna zawierać ilość, wartość paczek i kwotę podatku należnego z właściwą stawką z tytułu ich przekazania pracownikom. Jeżeli natomiast pracodawca wpierw oddzielnie zakupił poszczególne elementy składowe paczek, a następnie z tych elementów sam skompletował paczki dla pracowników, ich przekazanie pracownikom również powinno zostać udokumentowane fakturą wewnętrzną, natomiast faktura ta powinna dokumentować nie tyle przekazanie paczki, co jej poszczególnych elementów, oraz zawierać stawki właściwe dla tych elementów. Kwota podatku naliczonego przy zakupie paczek gotowych lub towarów do przygotowania paczek we własnym zakresie będzie równa kwocie podatku należnego z tytułu ich przekazania pracownikom.
Inaczej sytuacja będzie wyglądała w przypadku przekazania pracownikowi bonów towarowych. Bony są dokumentem legitymacyjnym, uprawniającym do nabycia towarów u ich wystawcy lub u wskazanego w nich sprzedawcy, realizującego uprawnienia z tych dokumentów. W dacie zakupu bonów przez pracodawcę u rozprowadzającego bony nie następuje jeszcze sprzedaż towaru. Bony nie stanowią bowiem towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Ich wydanie nie rodzi więc skutku w postaci obowiązku w zakresie VAT.
Oznacza to, że dla rozliczenia ich zakupu nie będzie wystawiana faktura VAT, a u pracodawcy nie wystąpi z tego tytułu podatek naliczony. W efekcie również wydanie bonów pracownikom przez pracodawcę nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie VAT, a co za tym idzie, pracodawca nie ma obowiązku wystawiania faktury wewnętrznej.
Warto również zauważyć, iż wydanie bonów i paczek świątecznych na rzecz pracowników nie powoduje obowiązku zaewidencjonowania tych czynności za pomocą kas fiskalnych.
Wypłata zapomóg w formie pieniężnej nie będzie powodowała powstania obowiązku podatkowego w zakresie VAT po stronie pracodawcy. Podobnie sytuacja będzie wyglądała w przypadku wydania bonów towarowych jako formy przyznanej zapomogi losowej. Warto jednak zauważyć, iż przekazanie pracownikowi zapomogi w formie rzeczowej bez wątpienia będzie przekazaniem towaru na cele osobiste pracownika. W efekcie, będzie ono podlegało opodatkowaniu VAT według stawki właściwej dla przekazanego towaru. Takie przekazanie również powinno być udokumentowane fakturą wewnętrzną.
(SVB)
PODSTAWA PRAWNA
■ Art. 106 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
■ Par. 25 rozporządzenia ministra finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798).