JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA
Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu i produkcji materiałów budowlanych. Zamierza zlikwidować działalność prowadzoną osobiście, a przedsiębiorstwo przekazać spółce osobowej, w której udziałowcami wraz z nim będą jego pełnoletnie dzieci.
Czy w opisanym przypadku powstanie obowiązek sporządzenia korekty podatku naliczonego przy zakupie towarów i materiałów, które zostaną wydane w ramach czynności niepodlegającej opodatkowaniu?
ODPOWIEDŹ IZBY
Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT. Przepis ten dotyczy jedynie nabycia towarów i usług celem ich wykorzystania w działalności opodatkowanej.
Z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT wynika, że przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Oznacza to, że ustawodawca wyraźnie ograniczył stosowanie tej regulacji do przedsiębiorstwa jako całości pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, a nie do jego poszczególnych części. Istotne jest jednak, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki między poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności. Przyjęta w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT opcja wyłączenia z opodatkowania zbycia przedsiębiorstwa oraz zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans wymaga jednak uznania, że w przypadku zbycia przedsiębiorstwa jego nabywca jest traktowany jako następca prawny podatnika dokonującego zbycia. Przy przekształceniu spółek na podstawie art. 93a par. 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) wszelkie przewidziane w prawie podatkowym prawa i obowiązki zbywcy przechodzą na nabywcę. Zasadę tę stosuje się też do spółki niemającej osobowości prawnej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału wkład w postaci przedsiębiorstwa. W przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) korekta podatku naliczonego określona w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT jest dokonywana odpowiednio przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zakładu (oddziału). Wskazana zasada ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy podatnik rozliczał podatek naliczony związany z zakupami, które we wnoszonym aportem przedsiębiorstwie posłużyły zarówno sprzedaży opodatkowanej, jak i czynnościom, od których takie odliczenie nie przysługuje. Wówczas po zakończeniu roku podatkowego nabywca przedsiębiorstwa zobowiązany jest dokonać korekty kwoty tego podatku naliczonego z uwzględnieniem proporcji obliczonej dla zakończonego roku podatkowego.
Reasumując, przekazanie przedsiębiorstwa do spółki osobowej wyłączone jest spod działania ustawy o podatku od towarów i usług, tj. nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem oraz nie wiąże się dla wnoszącego aport z obowiązkiem skorygowania podatku naliczonego, odliczonego w związku z nabyciem składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Nakłada jednak na nabywcę, jako beneficjenta praw i obowiązków zbywcy - obowiązek dokonania stosownych korekt w zakresie podatku naliczonego, do których zobowiązany byłby również zbywca przedsiębiorstw, co wynika z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT.
Decyzja dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 17 września 2007 r., nr PP-II/443-0087/07/IW
EWA MATYSZEWSKA