WYWIAD. Od początku 2008 roku Izba Skarbowa w Warszawie nakazuje opodatkowywać VAT premie pieniężne, jak usługi. Taka interpretacja jest sprzeczna z orzecznictwem sądowym.
ROZMOWA
• Wydawało się, że wyroki sądów administracyjnych, tj. WSA z 22 maja 2007 r. (sygn. akt III SA/WA 4080/06) i NSA z 6 lutego 2007 r. (sygn. akt I FSK 94/06) rozstrzygnęły spór wokół opodatkowania VAT premii pieniężnych (bonusów). Z orzeczeń tych wynika, że udzielenie premii pieniężnej kontrahentowi z tytułu osiągnięcia przez niego ustalonego wcześniej poziomu zakupów nie rodzi konsekwencji w VAT. Czy nie ma już wątpliwości, jak rozliczać premie?
- Niestety, nadal jest to kwestia niejasna. Sądy nie dopatrzyły się usługi w tym, że kontrahent nabywa towary od dostawcy, nawet jeśli po nabyciu tych towarów za ustaloną wcześniej kwotę kontrahent otrzyma w związku z tym faktem bonus od dostawcy. Taki pogląd zdawał się też akceptować dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. Wydał decyzję z 17 września 2007 r. (nr 1401/PH-I/4407/14-46/ 07/KO) uchylającą postanowienie naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie nakazujące opodatkowywać premie pieniężne VAT. Na fali stanowiska WSA i NSA dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie zmienił z urzędu postanowienia naczelnika Podkarpackiego Urzędu Skarbowego, wydając decyzje z: 12 marca 2008 r. (nr IS. II/2-443/219/07), 20 lutego 2008 r. (nr IS. II/2-443/ 216/07) i 6 lutego 2008 r. (nr IS. II/2-443/215/07) i także uznał, że otrzymanie premii pieniężnych nie stanowi wynagrodzenia za usługę, wobec czego nie powstaje w takim przypadku obowiązek w VAT.
• Czy obecnie coś się zmieniło?
- Tak. Niespodziewanie opisana tendencja uległa zmianie.
• Kto i kiedy zmienił podejście do kwestii premii?
- Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działając z upoważnienia ministra finansów, od początku 2008 r. wydał już kilka interpretacji (nr IPPP1/443-136/08-2/AP, IPPP1/443-193/08-2/AP, IP-PP2-443-170/08-4/PW), wszystkie z 29 lutego 2008 r., w których stwierdził - podobnie jak w historycznej już interpretacji ministra finansów z 30 grudnia 2004 r. (nr PP3-812-1222/2004/AP/4026) - że kontrahent dokonując zakupów świadczy usługę na rzecz dostawcy wypłacającego mu premię pieniężną. W konsekwencji wyraził pogląd, że premia pieniężna podlega opodatkowaniu VAT.
• Jak dyrektor warszawskiej izby uzasadnił takie stanowisko?
- Jako uzasadnienie swojego stanowiska dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że premia pieniężna uzależniona jest od określonego zachowania się nabywcy w stosunku do sprzedawcy. To zachowanie się nabywcy, czyli nabycie towarów za kwotę odpowiadającą ustalonemu limitowi, jest - w ocenie organu - świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
• Co ta interpretacja oznacza dla podatników?
- Przy takiej interpretacji otrzymanie bonusu (premii pieniężnej) od dostawcy rodzi po stronie jego kontrahenta obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Tym samym kontrahent, tj. odbiorca premii pieniężnej, powinien wystawić fakturę VAT opiewającą na kwotę otrzymanej premii pieniężnej.
• Czy stanowisko dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie jest prawidłowe?
- Nie. Pogląd ten nie wydaje się trafny. Premiowany bonusem zakup określonej ilości towarów to wciąż wyłącznie jedna transakcja dostawy towarów, która to transakcja ma dwie strony: dostawcę i jego kontrahenta - nabywcę. Nabywca nabywa od dostawcy towary w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, we własnym imieniu i na własny rachunek, ponosząc przy tym ryzyko gospodarcze. W takiej sytuacji trudno stwierdzić występowanie świadczenia, które miałoby być wykonywane przez nabywcę towarów na rzecz ich dostawcy.
• Zmiana podejścia do tej kwestii zbiegła się w czasie ze zmianą art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT. Przepis ten wprowadza zakaz odliczania VAT z faktur dokumentujących transakcje niepodlegające temu podatkowi. Co to oznacza?
- Wraca najgorszy okres w historii premii pieniężnych, kiedy jedna strona transakcji, chcąc uniknąć ryzyka podatkowego, wystawiała faktury VAT dokumentujące otrzymaną premię pieniężną, a druga strona z tego samego powodu - uniknięcia ryzyka podatkowego - nie chciała ich przyjmować. Zabezpieczeniem w tej sytuacji mogą być interpretacje podatkowe. Może jest to więc sposób na ożywienie tej instytucji, która podobno - jak donosi prasa - zamiera.
• MIROSŁAWA PRZEWOŹNIK-KURZYCA
szef zespołu ds. postępowań podatkowych Kancelarii Salans