Od początku 2007 r. w ustawie o PIT znajduje się definicja miejsca zamieszkania. Polak, pracujący za granicą ponad pół roku, może zmienić miejsce zamieszkania i tym samym uniknąć płacenia podatku w kraju. Korzyści z przeniesienia swojej rezydencji podatkowej odczują głównie osoby, które pracują w krajach, gdzie umowa międzynarodowa przewiduje jako me- todę unikania podwójnego opodatkowania odliczenie proporcjonalne. W krajach UE będą to: Austria, Dania, Holandia, Finlandia i Belgia.

Dla osób pracujących za granicą podstawową kwestią w zakresie rozliczeń podatkowych jest określenie miejsca zamieszkania. Od niego zależy, jakiemu obowiązkowi podatkowemu dana osoba w Polsce podlega - czy nieograniczonemu (rozliczenie wszystkich uzyskanych dochodów) czy ograniczonemu (rozliczenie tylko dochodów polskich).

Aby nie płacić podatku od zagranicznych dochodów, wystarczy wyjechać z Polski przed upływem 183 dni i zabrać ze sobą rodzinę. Wtedy miejsce zamieszkania i centrum interesów życiowych zostanie przeniesione za granicę. To z kolei spowoduje, że osoba, która w danym roku będzie zarabiać tylko poza Polską nie będzie już musiała rozliczać się z polskim fiskusem. Takie konsekwencje wynikają z definicji miejsca zamieszkania, zgodnie z którą za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W konsekwencji, aby uniknąć płacenia podatku od dochodów zagranicznych polskiemu fiskusowi, trzeba albo zmienić swoje miejsce zamieszkania na zagraniczne, albo przenieść swoje centrum interesów życiowych. Określając centrum interesów osobistych należy uwzględnić wszelkie powiązania rodzinne, społeczne, polityczne, kulturalne, związane z zainteresowaniami itp. Natomiast na centrum interesów gospodarczych mogą składać się takie przesłanki, jak miejsce wykonywania pracy, posiadane inwestycje, kontrakty i inne.

CO ZROBIĆ, ŻEBY ZMIENIĆ MIEJSCE ZAMIESZKANIA

Polak pracujący za granicą jest traktowany jako osoba niemająca miejsca zamieszkania w Polsce w danym roku, jeśli:

• wyjedzie z Polski w pierwszej połowie roku i zabierze ze sobą rodzinę (gdy Polak wyjedzie z Polski w drugiej połowie roku, będzie uznawany za mającego miejsce zamieszkania w Polsce, bo jego pobyt w kraju przekroczy 183 dni);

• postara się o certyfikat rezydencji. Od rozliczania się z dochodów zagranicznych w Polsce będzie mógł podatnika uchronić certyfikat rezydencji wydany przez kraj, w którym pracuje. Trzeba jednak podkreślić, że dokument taki wydaje tylko administracja podatkowa państwa, w którym dana osoba przebywa. Zasady jego otrzymywania są indywidualnie ustalane w danym państwie;

• zaktualizuje NIP - jedną z przesłanek, która będzie przemawiać za zmianą miejsca zamieszkania na zagraniczne, będzie złożenie aktualizacji NIP-3 do polskiego urzędu skarbowego, podając w niej, jako nowe miejsce zamieszkania, miejsce zagraniczne.

SŁOWNIK

Metoda proporcjonalnego odliczenia - zagraniczny podatek uiszczony już zagranicą zostanie zaliczony na poczet podatku polskiego, obliczonego od całości dochodów - w takiej proporcji, w jakiej zagraniczny dochód pozostaje w stosunku do całości dochodu danego podatnika.

Podstawa prawna

• Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).