Dotychczas przepisy ustawy o PIT przewidywały, że z możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub rozliczenia dla samotnego rodzica mogli korzystać tylko podatnicy mający miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, tzw. rezydencję podatkową w Polsce. Zmieni się to w zeznaniu za 2008 rok. Z obu preferencji w Polsce będą mogli skorzystać także obcokrajowcy, którzy nie są rezydentami naszego kraju. Jednak aby skorzystać z obu przywilejów, podatnicy będą musieli spełnić pewne dość rygorystyczne warunki.

Małżonkowie, którzy nie są rezydentami podatkowymi w Polsce, czyli podlegają w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, będą mogli złożyć wspólny PIT w polskim urzędzie skarbowym, jeśli ich całkowite przychody osiągnięte na terytorium RP wyniosą przynajmniej 75 proc.

Nierezydenci skorzystają z małżeńskiego rozliczenia tylko wtedy, jeżeli istnieje podstawa prawna wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Nierezydenci, którzy będą chcieli rozliczyć się wspólnie w Polsce, będą zobowiązani udokumentować wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym, przedstawiając zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy innego niż Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej (UE) lub innego państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) albo Szwajcarii, w którym osoby te mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, lub inny dokument potwierdzający wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym.

Podobne ograniczenia dotyczą samotnych rodziców. Nowe przepisy przewidują, że z preferencyjnego rozliczenia podatkowego w Polsce będą mogli skorzystać nierezydenci podatkowi, którzy są samotnymi rodzicami. Za osobę samotnie wychowującą dzieci nadal uważa się przy tym jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Prawo do wspólnego rozliczenia z dzieckiem w Polsce będą mieli samotni rodzice nierezydenci, którzy po pierwsze, mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Po drugie, osiągną podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego w danym roku podatkowym. I po trzecie, udokumentują certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Co istotne, wszystkie te warunki trzeba spełnić łącznie. Szczególnie istotny jest drugi warunek.

PRZYKŁAD: ROZLICZENIE Z MAŁŻONKIEM

Mąż jest rezydentem Niemiec, co potwierdzają odpowiednie dokumenty. Jego żona jest rezydentem Polski (ma w Polsce miejsce zamieszkania i stale tu przebywa). Żona uzyskała 30 tys. przychodów (łącznie) wyłącznie na terytorium Polski. Jej mąż uzyskał 120 tys. zł. przychodów, w tym 60 tys. na terytorium RP. Jak z tego wynika, łączne przychody małżonków to 150 tys. zł, zaś dochody uzyskane w Polsce to łącznie 90 tys. zł. Oznacza to, że na terytorium RP podatnicy uzyskali 60 proc. przychodów. Prawo do wspólnego rozliczenia się w Polsce zatem im nie przysługuje.

PRZYKŁAD: ROZLICZENIE Z DZIECKIEM

Podatniczka będąca rezydentem Francji chce się rozliczyć wspólnie z dzieckiem, które wychowuje samotnie po rozwodzie z mężem. Łączne przychody podatniczki za rok 2008 wyniosły 80 tys. zł z czego 70 tys. podatniczka zarobiła na terytorium RP. Jak z tego wynika, przychody uzyskane w Polsce stanowią 87,5 proc. wszystkich przychodów podatniczki. W konsekwencji (po spełnieniu pozostałych warunków wynikających z ustawy o PIT) może ona rozliczyć się na zasadach przewidzianych dla samotnych rodziców w Polsce.

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 1 pkt 1 ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 209, poz. 1306).