Obecnie w Ministerstwie Finansów trwają prace nad przygotowaniem dwóch budżetów na 2013 rok: tradycyjnego i zadaniowego. Czy któryś z tych budżetów będzie ważniejszy? Który mają czytać posłowie i obywatele?

Celem polskiej reformy budżetowania zaplanowanej na lata 2008 – 2012 jest m.in. wdrożenie planowania budżetu w układzie zadaniowym. Budżet na 2013 rok będzie miał charakter prezentacji funkcji i zadań (będzie wzbogacony o pełną ewidencję księgową i sprawozdawczość). Oznacza to, że wszyscy posłowie i obywatele mogą za jego pośrednictwem uzyskiwać przejrzyste i wiarygodne dane dotyczące wydatków i kosztów dużej części sektora finansów publicznych. Część odnosząca się do wydatków publicznych będzie spójna w obu rodzajach budżetów. Budżet w układzie zadaniowym będzie wzbogacony o część efektywnościową, czyli o informacje, jakie efekty dla społeczeństwa przyniosą poniesione wydatki.

Czym będzie różnił się budżet zadaniowy od tradycyjnego?

Budżet zadaniowy, w odróżnieniu od tradycyjnego, prezentuje wydatki poprzez przypisanie ich do zadań państwa. Zadania mają określone cele zgodne z celami wyznaczonymi w dokumentach strategicznych rządu, a ponadto mierniki umożliwiające ocenę stopnia realizacji tych celów. Prezentacja wydatków w układzie zadaniowym ma jeszcze inne zalety. Pozwala – dzięki powiązaniu z wieloletnim planowaniem finansowym – na uwzględnienie perspektywy dłuższej niż jeden rok. Ponadto w wyniku konsolidacji wydatków i kosztów budżet zadaniowy pokazuje, ile środków jest przeznaczanych ogółem na dany rodzaj działalności państwa przez dużą część jednostek sektora finansów publicznych.

Kiedy w Polsce będzie wyłącznie budżet zadaniowy?

Wdrażanie budżetowania zadaniowego, jak wskazują doświadczenia międzynarodowe, jest niezwykle złożonym, wieloetapowym procesem, którego ostateczny kształt uzależniony jest od wielu czynników – w tym przede wszystkim od narodowej specyfiki finansów publicznych i uwarunkowań społeczno-gospodarczych kraju. Obecny budżet zadaniowy stanowi ważne uzupełnienie tradycyjnej prezentacji budżetowej i nie będzie wiązał się z rezygnacją z budżetu w formie tradycyjnej. Następne etapy prac wdrożeniowych obejmować będą działania na rzecz rozwoju informacji o efektywności jako kolejnego elementu uzupełniającego prezentację tradycyjną. Nie można więc dziś podać konkretnej daty przejścia wyłącznie na budżet zadaniowy.