Rozmowa z Teresą Piechowicz, Urząd Kontroli Skarbowej w Rzeszowie.

W urzędach kontroli skarbowej (UKS) mogą być prowadzone postępowania kontrolne obejmujące m.in. oświadczenia majątkowe złożone przez samorządowców. Kiedy czynności kontrolne zostaną podjęte?

Zarówno ustawa o samorządzie gminnym, powiatowym, jak i o samorządzie województwa przewiduje możliwość wystąpienia przez podmiot dokonujący analizy do dyrektora urzędu kontroli skarbowej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie z wnioskiem o kontrolę jej oświadczenia majątkowego. Może to mieć miejsce, gdy podmiot dokonujący analizy poweźmie podejrzenie, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę.

Czy duży odsetek oświadczeń zawiera błędy?

Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że dużo błędnych wpisów spowodowanych jest pośpiechem w wypełnianiu oświadczeń majątkowych. Nie warto, o ile to jest możliwe, czekać z ich wypełnieniem do ostatniego dnia. Mogą się wtedy zdarzyć różne nieprzewidziane sytuacje i czas na wypełnienie oświadczenia może się okazać zbyt krótki, by zostało ono rzetelnie wypełnione.

O czym pamiętać, wypełniając oświadczenie?

Oświadczenie składa się na specjalnych formularzach zawierających kilka obowiązkowych rubryk. Osoba składająca oświadczenie majątkowe określa w nim przynależność poszczególnych składników majątkowych, dochodów i zobowiązań do majątku odrębnego i majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Oświadczenie o stanie majątkowym dotyczy posiadanego majątku w kraju i za granicą. Obejmuje również wierzytelności pieniężne.

Warto przed wypełnieniem oświadczenia majątkowego zapoznać się ze wskazówkami umieszczonymi we wstępie formularza, porozmawiać ze współmałżonkiem, a następnie sięgnąć do posiadanych dokumentów i dokładnie przeanalizować stan majątku, tak by dane, które następnie zostaną wpisane do oświadczenia majątkowego, odzwierciedlały stan rzeczywisty.

Co grozi za podanie nieprawdy?

Oświadczenie składane jest pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, o czym informują przepisy i sam druk oświadczenia. Składający potwierdza własnoręcznym podpisem świadomość odpowiedzialności.

Warto przypomnieć, że oświadczenia majątkowe samorządowców są jawne tylko w części A – czyli z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania składającego oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości. Jawne informacje zawarte w oświadczeniach majątkowych są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej.

Czy o wynikach kontroli wiedzą osoby, które oświadczenia składają?

Zdarzały się przypadki, że w toku kontroli oświadczenia majątkowego, prowadzonej przez inspektorów kontroli skarbowej z UKS w Rzeszowie, osoby kontrolowane dziwiły się, że w ich oświadczeniu majątkowym stwierdzono jakieś nieprawidłowości. Nie sądziły bowiem, że „w ogóle ktoś to czyta”. Mówiły, że wypełniając oświadczenie majątkowe, często w ostatniej chwili, wpisywały na chybcika to, co przyszło im do głowy, aby złożyć oświadczenie w terminie.

Czy każde oświadczenie jest sprawdzane?

Każde oświadczenie majątkowe jest analizowane, najpierw przez podmiot uprawniony do jego przyjęcia (np. wojewodę), a następnie po przekazaniu go do urzędu skarbowego przez urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe.

Po zakończeniu postępowania kontrolnego w zakresie kontroli oświadczeń o stanie majątkowym organ kontroli skarbowej wydaje wynik kontroli. Dla osoby kontrolowanej konsekwencją w zakresie poczynionych przez organ kontroli skarbowej ustaleń jest ewentualna odpowiedzialność karna w ramach postępowania przed właściwymi organami ścigania.