Jakie najważniejsze zmiany legislacyjne w zakresie akcyzy udało się wprowadzić w tym roku?

W 2009 roku wprowadziliśmy zupełnie nowe akty prawne dotyczące akcyzy, Służby Celnej i hazardu. Rok 2010 był próbą oceny funkcjonowania tych przepisów, dalszą formą liberalizacji w zakresie akcyzy i cła oraz wprowadzaniem podstaw prawnych do elektronizacji i odejścia od wymagania papierowych dokumentów od przedsiębiorców.

O jakiej liberalizacji pan mówi?

W obszarze akcyzy jest to np. złagodzenie regulacji dotyczących zabezpieczenia ryczałtowego. W 2009 roku wprowadziliśmy możliwość zabezpieczenia ryczałtowego na poziomie 30 proc. W 2010 roku obniżyliśmy ten poziom zabezpieczenia nawet do 15 proc. Liczymy, że ta forma znacznie się upowszechni zarówno po stronie przedsiębiorców, jak i naczelników urzędów celnych zezwalających na takie zabezpieczenie. To spora zmiana na korzyść przedsiębiorców. Dotychczas zabezpieczone musiały być należności w 100 proc.

Czy o uproszczeniach można też mówić przy obrocie olejami opałowymi?

Tak. Tu nastąpiło odejście od oświadczeń przy zakupie oleju opałowego przez jednostki publiczne. Cały czas pracujemy z branżą olejów opałowych i staramy się w tym zakresie upraszczać przepisy. W przyszłym roku chcielibyśmy wprowadzić zwolnienie z każdorazowego wystawiania oświadczeń przez odbiorców, którzy podpiszą umowy stałych dostaw. Wtedy sprzedawca będzie przechowywał umowę, ewidencję i faktury dostaw. To powinno urzędom wystarczyć.

A co zmieniło się przy opodatkowaniu energii elektrycznej?

Odstąpiliśmy od zaliczkowych wpłat miesięcznych akcyzy od energii. Zastąpiliśmy to wpłatami w związku z wystawieniem faktury prognozowej. To ułatwia rozliczenie i wiąże podatek z faktycznym wystawieniem dokumentu, na podstawie którego następuje płatność.

Czy może pan pochwalić się zmianami zwiększającymi pewność prowadzenia biznesu?

Owszem. W roku 2009 w nowej ustawie akcyzowej oparliśmy klasyfikację wyrobów akcyzowych na nomenklaturze scalonej – kodach CN stosowanych w handlu międzynarodowym. Obecnie dopuściliśmy możliwość stosowania wiążącej informacji taryfowej (WIT) wystawionej na podstawie przepisów prawa celnego w sprawach z zakresu podatku akcyzowego. To daje pewność biznesu, bo WIT jest wiążąca dla organu.

Sukcesem tegorocznym na pewno jest zwiększanie kontaktów z administracją celną drogą elektroniczną.

To prawda. Można tu wspomnieć chociażby o EMCS – elektronicznym systemie przemieszczania wyrobów akcyzowych, który zacznie funkcjonować od 1 stycznia 2011 r. Ale warto wskazać, że od 1 lipca 2010 r. można stosować podpis elektroniczny przy zgłoszeniach importowych w systemie Celina. W przypadku eksportu zgłoszenia elektroniczne funkcjonują już od 2009 roku. W październiku weszło w życie nowe rozporządzenie o przyjmowaniu w wersji elektronicznej bez podpisu kwalifikowanego sprawozdań z zakresu Intrastat – statystyki w wewnątrzunijnym obrocie towarowym. Szerzej też wykorzystujemy systemy elektroniczne do celów kontroli, co skraca czas odpraw.

Czy można mówić o pozytywnych zmianach w Służbie Celnej?

Nowa ustawa weszła w życie pod koniec 2009 roku. Najważniejszym elementem dla przedsiębiorców jest wprowadzenie postępowania audytowego zamiast procedury kontrolnej przy wydawaniu pozwoleń. Audyt charakteryzuje się współpracą z podmiotem. Nie jest to już biurokratyczne przerzucanie się dokumentami między urzędem a przedsiębiorcą, ale forma konsultacji, dialogu. Podejście takie będziemy rozszerzać, w szczególności dla zaufanych podmiotów, które maja status AEO (autoryzowanego operatora ekonomicznego). Inny pozytywny element to jedna procedura kontrola. Do tej pory działania Służby Celnej w zakresie kontroli wykonywane były na podstawie trzech procedur: kontroli celnej, kontroli szczególnego nadzoru podatkowego i kontroli podatkowej. Teraz jest to tylko jedna procedura kontroli Służby Celnej. Jest to czytelne z punktu widzenia podmiotu gospodarczego.

A jakie zmiany wprowadzono w prawie celnym?

Krajowe prawo celne jest wtórne, bowiem jak wiadomo, obowiązuje nas wspólnotowy kodeks celny UE. Jednak tu można mówić o wprowadzaniu „ułatwień dla uproszczeń”. Brzmi to może dziwnie, ale ma sens, bo zależy nam na tym, aby jak najwięcej firm odprawiało się w procedurach uproszczonych. Nowelizacja ustawy o VAT, która została zaakceptowana przez rząd, przewiduje możliwość przyznania statusu przedstawiciela podatkowego agencjom celnym i spedytorom w przypadku importu i dalszej dostawy wewnątrzwspólnotowej towaru. Przyjęty projekt zmian zakłada też zwolnienie z konieczności składania zabezpieczenia VAT w sytuacji importu towaru i dalszej dostawy wewnątrzwspólnotowej oraz dla podmiotów, które realizują obrót z zagranicą w procedurach uproszczonych. Podmioty mające pozwolenie na stosowanie procedur uproszczonych są wiarygodne dla organów celnych. Ten status będzie niejako uznawany dla rozliczeń VAT od importu. To będzie duże ułatwienie i korzyść dla podmiotów. Nowe regulacje wejdą w życie w pierwszych miesiącach przyszłego roku. Zmiany powinny też spowodować większe zainteresowanie odprawami towarów w Polsce, a nie w innych krajach UE.

Jakie plany w zakresie zmian akcyzowych ma Ministerstwo Finansów na 2011 rok?

Zasadniczych zmian nie planujemy, poza zmianą opodatkowania wyrobów tytoniowych. Tu dalej musimy dążyć do tego, aby w 2018 roku osiągnąć minimalne opodatkowanie tych wyrobów na poziomie wymaganym przez Unię, czyli 90 euro za 1000 sztuk papierosów.