ROZMOWA

● Polscy przedsiębiorcy uzyskali prawo rozliczania się między sobą w walutach obcych bez potrzeby uzyskiwania indywidualnego zezwolenia dewizowego. Czy wystawienie lub otrzymanie faktury w obcej walucie oznacza konieczność rozpoznania różnic kursowych?

– Możliwość wystawiania przez krajowe firmy faktur w walucie obcej istnieje od 24 stycznia tego roku i wynika ze zmiany art. 358 kodeksu cywilnego oraz odpowiednich zmian prawa dewizowego. Coraz częściej w obrocie będziemy spotykać faktury VAT wystawiane między polskimi podmiotami, gdzie wartość należności wyrażono w euro lub innej walucie obcej. Należy pamiętać, że wystawienie lub otrzymanie takiej faktury będzie się wiązało z obowiązkiem rozpoznania różnic kursowych dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku dochodowego od osób prawnych w taki sam sposób jak w przypadku faktur w obrocie zagranicznym.

Zgodnie z przepisami różnice kursowe korygują odpowiednio przychody lub koszty podatkowe. Przykładowo, dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia. Odpowiednie przepisy mają zastosowanie do ujemnych różnic kursowych.

● Powstaje jednak wątpliwość, jak należy postąpić, jeżeli wystawiona faktura zawiera VAT należny wyrażony w walucie obcej. Czy na kwocie VAT należy rozpoznać różnice kursowe dla celów podatku dochodowego?

– Trzeba pamiętać, że par. 5 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT z 28 listopada 2008 r. wskazuje, że kwoty podatku wykazuje się w złotych polskich bez względu na to, w jakiej walucie określona jest kwota należności na fakturze. Przepis ten jednak rozwiązuje wyłącznie kwestie prawidłowego ujęcia podatku w rejestrze VAT. Nie rozstrzyga bynajmniej kwestii ujęcia samych różnic kursowych na kwocie VAT dla celów podatków dochodowych. W praktyce niezwykle rzadko zdarza się, że podatnik otrzymuje dwa przelewy, tj. w walucie na kwotę netto i w złotych na kwotę VAT. W zasadzie każda inna sytuacja prowadzi do tego, że powstaje różnica między wartością VAT wyrażoną na fakturze a kwotą VAT fatycznie otrzymaną.