ROZMOWA

• Czy spadkobierca otrzymujący zagraniczny spadek może być obciążony podatkiem w dwóch krajach?

- Może się zdarzyć, że osoba zamieszkała w Polsce otrzyma w drodze spadku majątek po krewnych, którzy wyemigrowali z Polski. W związku z transgranicznym charakterem spadku jego opodatkowanie może budzić wśród spadkobierców wiele wątpliwości. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że otrzymując majątek w drodze spadku, można być obciążonym podatkiem w dwóch krajach. Interesującym przykładem jest dziedziczenie nieruchomości położonej na terytorium Niemiec.

• Jak zatem będzie wyglądało opodatkowanie polskiego spadkobiercy, który otrzyma w spadku nieruchomość położoną w Niemczech po niemieckim spadkodawcy?

- Taki spadek zasadniczo będzie podlegał opodatkowaniu w Polsce zgodnie z art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż w chwili otwarcia spadku nabywca był polskim obywatelem. Biorąc pod uwagę fakt, że odziedziczony majątek położony jest w Niemczech, może wystąpić konieczność zapłacenia podatku również na terytorium tego kraju. W celu ustalenia powstania ewentualnego obowiązku podatkowego w Niemczech kluczowym przepisem jest par. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) niemieckiej ustawy o podatku od spadków i darowizn (Erbschaftsteuerund Schenkungsteuergesetz, BGBl. I 1997).

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli spadkodawca lub spadkobierca są osobami fizycznymi posiadającymi miejsce zamieszkania na terenie Niemiec, to tamtejszym podatkiem od spadków i darowizn opodatkowane zostanie łączne przysporzenie majątkowe, niezależnie od miejsca położenia nabytych rzeczy (nieograniczony obowiązek podatkowy). W związku z powyższym otrzymany majątek podlega opodatkowaniu zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Ustawa niemiecka przewiduje jednak możliwość zaliczenia zapłaconego za granicą podatku na poczet obciążenia podatkowego powstałego w Niemczech.

• Jakie warunki trzeba spełnić, żeby skorzystać z tego przywileju?

- Uprawnienie to zostało uzależnione od spełnienia kilku warunków. Konieczne jest wystąpienie nieograniczonego obowiązku podatkowego oraz brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania na gruncie podatku od spadków i darowizn. Ponadto zagraniczny podatek od spadków i darowizn musi być odpowiednikiem niemieckiego podatku od spadków i darowizn i został faktycznie zapłacony. Zaliczenie jest dopuszczalne, jeżeli niemiecki podatek od spadków i darowizn powstanie w ciągu pięciu lat od zapłaty zagranicznego podatku od spadków i darowizn. Poza tym odliczenie możliwe jest wyłącznie w przypadku odziedziczenia tzw. majątku zagranicznego. W przypadku gdy nieruchomość nabyta w spadku położona jest w Niemczech, w rozumieniu niemieckich przepisów nie mamy do czynienia z majątkiem zagranicznym. W związku z tym nawet spełnienie pozostałych, wymienionych powyżej warunków, nie uprawnia podatnika do odliczenia od niemieckiego podatku kwoty podatku uiszczonego w Polsce.