1 Czy wprowadzony nowelizacją ustawy o VAT katalog usług finansowych zwolnionych z VAT jest zgodny z przepisami wspólnotowymi?

Nowelizacja art. 43 ustawy o VAT, zawierającego katalog usług zwolnionych z VAT, wprowadziła zasadniczą zmianę: zrezygnowano z klasyfikowania usług jako zwolnione lub opodatkowane za pomocą klasyfikacji statystycznych. Artykuł 43 ust. 1 ustawy o VAT zawiera opis usług zwolnionych z podatku od towarów i usług. O tym, czy usługa jest zwolniona, decyduje jej charakter, niekiedy również to, jaki podmiot ją wykonuje. Artykuł 43 ustawy o VAT wzoruje się na art. 135 Dyrektywy 2006/112/WE, który zawiera katalog usług zwolnionych z VAT. Nasuwają się jednak pewne uwagi dotyczące ograniczenia zakresu zwolnienia z VAT dla usług pośrednictwa przy udzielaniu kredytów, działalności ubezpieczeniowej i poręczeniowej. Zgodnie z art. 43 ust. 13 zwolnienie stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi zwolnionej, np. udzielania kredytów, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia tej usługi. Natomiast ust. 14 tego artykułu stanowi, że powyższej zasady nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa. Ograniczenie prawdopodobnie miało uniemożliwić korzystanie ze zwolnienia przez podmioty świadczące usługi pomocnicze do usług pośredników finansowych. Ograniczenie jest jednak sformułowane mało czytelnie. W skrajnym przypadku może ono zaprzeczyć istocie zwolnień przewidzianych w Dyrektywie 112, tj. zwolnieniu czynności służących świadczeniu usług finansowych.

2 Czy nowelizacja katalogu zwolnień wprowadziła zupełnie nowe zwolnienia?

Artykuł 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT przewiduje zwolnienie usług oraz dostaw towarów ściśle z nimi związanych, dokonywanej przez organizacje powołane do realizacji celów o charakterze politycznym, związkowym, patriotycznym, filozoficznym, filantropijnym lub obywatelskim. To zupełnie nowe zwolnienie, które z powodu ogólności użytych sformułowań może sprawić organom podatkowym sporo kłopotu.

3 Czy nowe przepisy są liberalniejsze w kwestii faktur elektronicznych?

Rozporządzenie ministra finansów z 17 grudnia 2010 r. w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej zliberalizowało rygory dotyczące faktur elektronicznych. Warto zauważyć, że rozporządzenie to dotyczy przesyłania i przechowywania faktur w formie elektronicznej, a nie ich wystawiania. Rozporządzenie to wymaga, aby faktury w formie elektronicznej były przesyłane i przechowywane w sposób zapewniający autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury. Integralność jest w tym przypadku rozumiana jako brak ingerencji w treść, którą powinna zawierać faktura. W odróżnieniu od poprzedniego rozporządzenia regulującego kwestię faktur w formie elektronicznej obecne nie wprowadza reguły, że wyłącznie faktury podpisane bezpiecznym podpisem elektronicznym lub przesyłane przy użyciu systemu elektronicznej wymiany danych (EDI) są traktowane jako faktury w formie elektronicznej. Oznacza to, że na przykład faktury w PDF, jeśli zagwarantowana została autentyczność ich pochodzenia i integralność treści, są fakturami w formie elektronicznej w rozumieniu nowego rozporządzenia. A to z kolei oznacza, że modyfikując stosowane procedury informatyczne, podatnik może otrzymywać od kontrahenta faktury w formie elektronicznej. Zakres potrzebnych zmian jest różny, jeśli np. faktura wpływa pocztą e-mailową, odpowiednie zmiany są relatywnie proste. Należy jednak najpierw wystąpić z wnioskiem o interpretację potwierdzającą prawidłowość wprowadzanego rozwiązania. Różnica między starymi i nowymi regulacjami polega na tym, że zanim weszło w życie rozporządzenie ministra finansów z grudnia 2010 r., podatnicy mogli bezpiecznie korzystać z faktur elektronicznych innych niż opatrzone podpisem elektronicznym lub EDI dopiero po uzyskaniu korzystnej dla nich interpretacji na drodze sądowej – przed WSA lub NSA. Taka procedura pochłaniała dużo czasu. Nowe rozporządzenie otworzyło drogę do powszechnego używania faktur elektronicznych przez podatników.