Skarżąca spółka organizowała szkolenia biznesowe. Problem dotyczył tego, czy w 2006 r. przysługiwało jej prawo do odliczenia VAT i jednocześnie do zwolnienia z VAT od sprzedaży szkoleń. Spółka dowodziła, że art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w związku z poz. 7 załącznika nr 4 (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) przewidujący zwolnienie dla usług szkoleniowych był w 2006 r. sprzeczny z przepisami obowiązującej wówczas VI dyrektywy VAT Rady UE (77/388/EEC). Zdaniem spółki sprzeczność ta polegała na tym, że polski ustawodawca nie mógł zwolnić od podatku usług edukacyjnych świadczonych przez podmioty komercyjne. W ustawie o VAT nie ma natomiast żadnego ograniczenia i wszystkie usługi edukacyjne były zwolnione z podatku. Dyrektor izby skarbowej podkreślał natomiast, że sprzeczności nie było, a zgodnie z zasadami obowiązującymi w VAT albo podatnik korzysta z prawa do odliczenia VAT, albo ze zwolnienia.

Sąd orzekł, że rację w sporze ma skarżąca. Zdaniem WSA przepis polskiej ustawy o VAT był ewidentnie niezgodny z przepisami VI dyrektywy. Art. 13 ust. 1 lit. i tej dyrektywy zawiera ograniczenie, zgodnie z którym usługi szkoleniowe świadczone przez podmioty komercyjne nie mogą być zwolnione z VAT.

Sąd przyznał, że skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnej implementacji przepisów dyrektywy. Zwrócił uwagę na tezy wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-150/99 Państwo Szwedzkie przeciw Stockholm Lindopark. Z wyroku tego wynika, że przepis prawa krajowego, który jest sprzeczny z prawem wspólnotowym, nie może pozbawiać podatnika prawa do odliczenia lub zwolnienia, a podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji jego błędnej implementacji. A zatem na mocy przepisów polskich, spółce przysługiwało zwolnienie z VAT. Jednocześnie spółka zachowuje prawo do odliczenia VAT naliczonego przy zakupach, bo jest to podstawowe prawo podatnika VAT. W tej sytuacji, wyjaśniał sąd, skarżąca ma prawo do odliczenia VAT i zwolnienia z podatku.

Stan sprzeczności między ustawą o VAT a dyrektywą VI, a następnie dyrektywą 112 trwał do końca 2010 r.

ORZECZNICTWO

Wyrok WSA w Warszawie z 24 września 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 3289/11.