Naczelny Sąd Administracyjny zajął się kwestią oceny skutków podatkowych wypłaty pieniędzy tytułem bezpodstawnego wzbogacenia inwestora, które powstało w wyniku wykonania dodatkowych robót wcześniej nie ujętych w projekcie budowlanym.

W rozpoznawanej sprawie spółka realizowała budowę metra, jednak w trakcie budowy zaistniały okoliczności, które wymagały od spółki wykonania dodatkowych robót budowlanych, które nie zostały przewidziane w umowie z inwestorem. Spółka wykonała te roboty bez umowy, a następnie zawarła ugodę, na podstawie której inwestor zapłacił spółce kwotę tytułem bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Spółka zwróciła się do ministra finansów z pytaniem, czy tak otrzymaną zapłatę powinna opodatkować VAT. Jej zdaniem w tym przypadku obowiązek w VAT nie powstaje, ponieważ zwrot kwoty z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie jest ani czynnością odpłatnej dostawy towarów ani świadczenia usług. Spółka jako strona zubożała otrzymała tak naprawdę tylko zwrot utraconych korzyści.

Organ podatkowy nie zgodził się z argumentacją spółki. Sprawa trafiła do sądu, ale zarówno sąd pierwszej instancji jak i NSA przyznały rację organom podatkowym.

W ocenie sądu roboty budowlane na podstawie przepisów o VAT są usługami i podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Również niewymienione w umowie dodatkowe roboty, które zrealizowała spółka należy potraktować tak samo jak usługi i wykonywane przez spółkę w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Jak podkreśliła Izabela Najda-Ossowska, sędzia sprawozdawca, mimo że zapłata nastąpiła w wyniku powstania bezpodstawnego wzbogacenia, to doszło do odpłatności za wykonane prace. Skutek ekonomiczny jest taki sam, jak gdyby prace te były wykonane w ramach umowy. Wyrok jest prawomocny.

SYGN. AKT I FSK 743/10