ANALIZA

Przy mniejszej liczbie indywidualnych inwestorów uzyskujących zwrot części VAT na materiały budowlane wzrasta łączna kwota zwrotu wypłacana przez fiskusa. W 2007 roku rekompensata wydatków osobom realizującym inwestycje mieszkaniowe systemem gospodarczym kosztowała budżet państwa 600 659 418 zł, a zwrot uzyskało 419 734 inwestorów. Rok wcześniej zwrot na łączną kwotę 527 166 487 zł trafił do rąk 553 413 osób. W ciągu dwóch pierwszych kwartałów 2008 r. zwrot uzyskało 205 389 osób, a kwota zwróconego podatku wyniosła aż 437 027 802 zł.

Jak wskazuje Piotr Liss, doradca podatkowy w KZWS Spółka Doradztwa Podatkowego, z przedstawionych danych wynika, że liczba osób otrzymujących zwrot systematycznie maleje od początku wprowadzenia możliwości ubiegania się o rekompensatę.

- Mimo spadku liczby wnioskujących zwiększa się jednak kwota zwrotu - mówi Piotr Liss.

Ekspert dodaje, że średnia kwota zwrotu w roku 2006 wynosiła ok. 953 zł na jednego wnioskującego, by na początku tego roku wzrosnąć ponaddwukrotnie - do 2128 zł.

- Przyczyn tego stanu rzeczy upatrywać należy głównie we wzroście cen materiałów budowlanych, a także ceny metra kwadratowego mieszkania, służącej ustaleniu limitu zwrotu, który w okresie I kwartał 2006 - II kwartał 2008 wzrósł o ponad 20 proc. - ocenia Piotr Liss.

Również Tomasz Grunwald, partner w firmie Doradztwo Podatkowe KPMG, zauważa, że porównując liczbę osób i kwotę zwróconą przez organy podatkowe z tytułu częściowego zwrotu VAT od nabywanych materiałów budowlanych w latach 2006, 2007 oraz w pierwszych dwóch kwartałach 2008 roku, widać, że przy lekko malejącej liczbie osób występujących o zwrot rośnie kwota zwracanego podatku. Zdaniem eksperta tłumaczyć to można także większym udziałem osób, które mogą skorzystać z wyższych limitów zwrotu, a zatem przede wszystkim tych, którzy budują domy.

Zasady zwrotu

Piotr Liss wyjaśnia, że osoby fizyczne budujące lub remontujące mieszkania i domy tzw. systemem gospodarczym mają prawo odzyskać część VAT zawartego w cenie zakupionych materiałów budowlanych.

- Jak wskazują statystyki wiele osób korzysta ze swojego prawa. Zanim jednak kolejne rzesze podatników zwrócą się o zwrot, muszą pamiętać o kilku istotnych faktach. Przede wszystkim prawo zwrotu nie przysługuje w odniesieniu do wszystkich materiałów budowlanych - tłumaczy Piotr Liss.

Nasz rozmówca podkreśla, że listę materiałów objętych rekompensatą zawiera obwieszczenie ministra transportu i budownictwa z 30 grudnia 2005 r. (Dz.Urz. MTiB z 2006 r. nr 1, poz. 1). Ekspert zwraca uwagę, że sam zwrot obejmuje wyłącznie różnicę między ceną materiałów budowlanych uwzględniającą 22-proc. podatek a tę zawierającą 7-proc. VAT.

- Kwota zwrotu jest dodatkowo limitowana w okresach pięcioletnich, a wysokość limitu i samej kwoty zwrotu zależy od rodzaju inwestycji, ceny 1 mkw. mieszkania ogłaszanej przez prezesa GUS oraz ewentualnych ulg mieszkaniowych w PIT, z których w latach 2004-2005 skorzystał wnioskujący - mówi Piotr Liss.

Ponadto podatnik powinien posiadać faktury dokumentujące nabycie towarów wystawione na jego nazwisko oraz zawierające bardzo szczegółowy wykaz towarów (najlepiej z przywołaniem PKWiU).

Odnawialny limit zwrotu

Tomasz Grunwald wyjaśnia, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. z 2005 r. nr 177, poz. 1468 z późn. zm.) zwroty podatku są dokonywane do wysokości przysługującego limitu, przy czym limit ten podlega odnowieniu co pięć lat.

- Według mnie, przy rozstrzyganiu, czego dotyczy ten pięcioletni okres, należy brać pod uwagę kwoty wypłacone w okresach pięcioletnich, a nie np. faktury otrzymane w tych okresach czy złożone w tym czasie wnioski - mówi Tomasz Grunwald.

Ekspert podkreśla, że limit ten jest niższy dla zakupów służących pracom niewymagającym pozwolenia budowlanego i wyższy dla prac wymagających takiego pozwolenia.

Warto przypomnieć, że pięcioletnie limity zwrotu zostały wprowadzone z dniem 1 stycznia 2008 r. w związku z bezterminowym przedłużeniem stosowania ustawy. Dzięki odnawialnym limitom o zwrot VAT można ubiegać się wielokrotnie, z tytułu wydatków poniesionych w związku z różnymi inwestycjami realizowanymi na przestrzeni wielu lat. Limity pięcioletnie należy liczyć od daty złożenia pierwszego wniosku (wnioski można składać od 1 stycznia 2006 r.).

Dokumentowanie kwoty zwrotu

Katarzyna Płowens, konsultant w departamencie doradztwa podatkowego Grant Thornton Frąckowiak, zwraca uwagę, że wniosek o zwrot VAT musi być odpowiednio udokumentowany. Należy do niego dołączyć: kserokopie faktur dokumentujących te wydatki (załączane faktury muszą być wystawione po 30 kwietnia 2004 r.) oraz kserokopię tytułu prawnego do nieruchomości (zwrot wydatków na remont) lub kserokopię pozwolenia na budowę (zwrot wydatków na budowę).

- Warto podkreślić, że ustawodawca nie uzależnia prawa do zwrotu wydatków od tego, czy zakup materiałów nastąpił przed czy po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zaznaczyć również należy, że konieczność przedłożenia fiskusowi oryginałów dokumentów uzasadniających prawo do zwrotu poniesionych wydatków powstanie jedynie w wyniku wezwania wnioskodawcy przez urząd skarbowy - mówi Katarzyna Płowens.

Nasza rozmówczyni wyjaśnia również, że dla wniosków składanych w IV kwartale 2008 r. limity zwrotu wydatków wynoszą: dla podatników, którzy nie korzystali z ulg mieszkaniowych - 27 420 zł (dla inwestycji wymagających pozwolenia na budowę) lub 11 752 zł (dla inwestycji niewymagających pozwolenia). Natomiast w przypadku gdy podatnik odliczał ulgę mieszkaniową - 22 211 zł (dla inwestycji wymagających pozwolenia na budowę) lub 9519 zł (dla inwestycji niewymagających pozwolenia).