Ponad 40 mld zł może być obecnie zgromadzonych w funduszach inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych (FIZ). Takie dane wynikają z szacunków firmy Analizy Online monitorującej rynek funduszy w Polsce. Według statystyk fundusze te z roku na rok mają coraz większe aktywa. W ciągu zaledwie 8 pierwszych miesięcy 2012 r. wpłaty do nich były wyższe od wypłat o 8 mld zł.

Jak mówi Anna Zalewska, starszy analityk firmy, obecnie na rynku funkcjonuje około 300 funduszy aktywów niepublicznych. Są to najczęściej rozwiązania szyte na miarę, czyli zaspokajające potrzeby konkretnego przedsiębiorcy. Produkty tego typu oferuje ponad połowa krajowych towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI), przy czym dla sporej części jest to jedyny rodzaj działalności. Na tym rynku dominują prywatne towarzystwa: Ipopema (ponad 60 funduszy), Forum (ponad 40 funduszy) oraz Copernicus Capital (około 40). Ponad 10 funduszy tego typu mają również w ofercie Idea, Altus i MCI Capital.

Wiele funduszy jest akcjonariuszami spółek komandytowo-akcyjnych (SKA). Na przykład, w Copernicus Capital aktualnie 70 proc. wszystkich FIZ ma status akcjonariusza w takiej spółce. Ich aktywa w latach 2009 – 2011 były na poziomie 4 – 5 mld zł, ale po ośmiu miesiącach 2012 r. zbliżyły się do 7 mld zł.

Wkrótce ta tendencja może się jednak zmienić – Ministerstwo Finansów chce od 2013 r. objąć SKA 19-proc. podatkiem od osób prawnych (CIT). Resort szacuje, że w wyniku zmian do kasy państwa wpłynie w ciągu roku 260 mln zł.

Korzyści z SKA

Piotr Grabowski, prezes Copernicus Capital TFI, mówi, że FIZ od wielu lat służy do tzw. optymalizacji podatkowej biznesu – ze względu na to, że jest zwolniony z podatku. Dodatkowe możliwości pojawiły się jednak w związku z działalnością spółek komandytowo–akcyjnych.

– Moimi klientami są przeważnie duzi przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność budowlaną, deweloperską, farmaceutyczną i inną, która jest rentowna i przynosi im dochód. Właśnie ci klienci zamiast płacić wysoki podatek od bieżącego dochodu swojej firmy, szukali sposobu, jak odroczyć wpłatę podatku do urzędu skarbowego i kwoty te przeznaczyć na inwestycje i dalszy rozwój firmy. Proponowaliśmy im więc założenie FIZ i oparcie prowadzonej dotychczas działalności na formie prawnej SKA. Niektórzy zakładali kilka takich spółek do prowadzenia różnych projektów skupionych w funduszu inwestycyjnym zamkniętym – wyjaśnia ekspert.

Chodzi o to, że dotychczasowa firma stawała się spółką komandytowo-akcyjną, a jej właściciel nie uczestniczył w tej spółce bezpośrednio, lecz za pośrednictwem utworzonego dla niego FIZ.