Jak już informowaliśmy, Ministerstwo Finansów przyzna ulgę mieszkaniową w podatku od spadków i darowizn osobom, które straciły zwolnienie po zmianie przepisów w 2007 r. Chodzi tu o osoby niespokrewnione ze spadkodawcą, które aby skorzystać z ulgi, musiały sprawować nad nim dwuletnią opiekę na podstawie umowy. Zmiana warunków jej zawierania, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, pozbawiła zwolnienia z podatku dziedziczonego mieszkania osoby, które umowy zawarły przed 1 stycznia 2007 r., a spadkodawca zmarł po tej dacie. Nowelizację nakazał Trybunał Konstytucyjny, który uznał taki stan rzeczy za niezgodny z ustawą zasadniczą (sygn. akt P 36/10).

Dariusz Malinowski, partner w KPMG, podkreśla, że sposób odzyskania zapłaconego podatku, ustalonego decyzją organu podatkowego, która jest już ostateczna, będzie uzależniony od konstrukcji przepisów wykonujących wyrok TK i umożliwiających z mocą wsteczną skorzystanie z ulgi osobom sprawującym opiekę nad spadkodawcą na podstawie umowy zawartej przed organem gminy.

– W tym celu wprowadzona będzie specjalna regulacja umożliwiająca uchylenie lub zmianę prawomocnych decyzji, na podstawie których osoby te zapłaciły podatek – mówi Dariusz Malinowski.

Zdaniem eksperta możliwe jest, że nowe przepisy będą dawać podstawę do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem prawomocnej decyzji w sprawach, w których obecnie nie jest to już możliwe ze względu na upływ terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.

– Takie wznowienie postępowania mogłoby następować z urzędu, czyli przez sam organ podatkowy, lub na wniosek podatnika – stwierdza nasz rozmówca.

Andrzej Ossowski, adwokat z kancelarii A. Ossowski, tłumaczy, że decyzje podatkowe ustalające wymiar podatku od spadków i darowizn w momencie wydania były prawidłowe, a zatem wzruszenie takich aktów w trybie stwierdzenia nieważności nie mogłoby być skuteczne.

– To samo dotyczy uchylenia takich decyzji w trybie wznowienia postępowania na zasadach ogólnych, gdyż minął już miesiąc od wejścia w życie rozstrzygnięcia TK w zakresie prawa do ulgi – przyznaje Andrzej Ossowski.

W ocenie eksperta oczekiwać należy, że resort finansów przyzna podatnikom albo szczególne prawo do wznowienia, albo wprowadzi odrębną procedurę składania wniosków o zwrot wymierzonego w decyzjach podatku (gdy został zapłacony) lub umorzenie tego podatku (gdy nie został zapłacony).