W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna). Jednak w takim przypadku nie mamy do czynienia z jedną hipoteką. Polskie przepisy nie przyjęły konstrukcji jednej hipoteki obciążającej kilka nieruchomości, lecz wielość hipotek, tj. tyle, ile jest nieruchomości obciążonych, zabezpieczających jedną wierzytelność.

Według resortu finansów przedmiotem podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) jest ustanowienie hipoteki. Zastosowanie odpowiedniej stawki podatku jest uzależnione od rodzaju zabezpieczonych wierzytelności.

Gdy ustanowiona zostanie hipoteka zabezpieczająca wyłącznie wierzytelności istniejące – podatek wyniesie 0,1 proc. od łącznej kwoty zabezpieczonych wierzytelności. W przypadku ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie zarówno wierzytelności istniejącej, jak i wierzytelności o wysokości nieustalonej np. w sytuacji zabezpieczenia całości kredytu (kapitału kredytu, roszczenia o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania, inne roszczenia o świadczenia uboczne) lub w przypadku ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej, stawka podatku wyniesie 19 zł. Obecnie nie ma podstaw do stosowania dwóch stawek podatkowych od ustanowienia jednej hipoteki, nawet jeżeli hipoteka ta zabezpiecza zarówno wierzytelności istniejące, jak i wierzytelności o wysokości nieustalonej.

Ustanowienie hipoteki na kilku nieruchomościach w celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności skutkuje odrębnym opodatkowaniem każdej z ustanowionych hipotek, według stawki w wysokości 19 zł gdy przedmiotem hipoteki jest zabezpieczenie wierzytelności z tytułu kredytu oraz ewentualnych przyszłych wierzytelności z tytułu np. odsetek, kar umownych.

Podstawa prawna

Art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).