Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli karę grzywny nałożono za czyn niebędący wykroczeniem skarbowym. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w terminie zawitym (nieprzywracalnym) 7 dni od daty przyjęcia mandatu lub z urzędu. Z sondy przeprowadzonej w urzędach kontroli skarbowej (UKS) wynika, że w jednostkowych przypadkach sądy uchylają mandaty. Są też urzędy, w których uchylenia nie wystąpiły w ogóle.

Statystyka urzędów

W całej Polsce procedura uchylania mandatów karnych skarbowych wygląda bardzo podobnie.

W UKS w Rzeszowie w 2010 roku było 5 wniosków o uchylenie mandatów (na ogółem nałożonych 4210), a w I kwartale 2011 r. 1 wniosek na ogólną liczbę 1328 nałożonych kar w ten sposób.

– Dotychczas w jednym przypadku sąd uchylił prawomocny mandat. Urząd w Rzeszowie w tym przypadku nie zwracał wpłaconej kwoty, gdyż nie została ona uiszczona – wyjaśnia Teresa Piechowicz z UKS w Rzeszowie.

W woj. łódzkim w latach 2006 – 2010 uchylono 6 mandatów karnych kredytowanych.

– W porównaniu z ogólną liczbą nałożonych w tym okresie mandatów, rocznie średnio 4,5 tys., liczba uchylonych mandatów jest znikoma – ocenia Mariola Grabowska z UKS w Łodzi.

Marek Kostyła z UKS w Lublinie dodaje, że w latach 2006 – 2010 sądy uchyliły 22 mandaty wymierzone przez inspektorów z UKS Lublin (na ponad 24 tys. mandatów wymierzonych).

W woj. pomorskim wystąpił jeden przypadek uchylenia. W woj. małopolskim było to, co najwyżej kilka przypadków od 2002 roku, przy średniej liczbie mandatów wymierzonych w poszczególnych latach na poziomie 2 – 4 tys.

Pozytywna decyzja

A co z mandatami uchylanymi z urzędu? Z danych uzyskanych z 15 urzędów kontroli skarbowej (na 16 funkcjonujących) wynika, że tylko w urzędzie warszawskim wystąpił jeden taki przypadek w 2010 roku na 3870 mandatów.

Alicja Jurkowska z UKS w Warszawie dodaje, że w tej sytuacji mandat został wręczony za nieewidencjonowanie obrotu w kasie fiskalnej. Podatnik po otrzymaniu kary przedłożył dokumenty uzasadniające brak obowiązku ewidencjonowania obrotu przy udziale kasy. Wyjaśnił, że posiadał kasę i wykorzystywał ją w ramach szkolenia, a na dzień ukarania nie był zobowiązany do prowadzenia ewidencji w kasie. Osoba ukarana mandatem nie popełniła więc wykroczenia, w związku z czym z urzędu wystąpiono o uchylenie mandatu.

– Wniosek zawierający to uzasadnienie został rozpatrzony przez sąd i mandat został uchylony. Wpłacona kara została zwrócona – opisuje Alicja Jurkowska.