Nasze regulacje dotyczące stawek podatku od towarów i usług są niezgodne z przepisami unijnymi. W związku z tym resort finansów opracował projekt nowelizacji ustawy o VAT zakładający objęcie podstawową 23-proc. stawką VAT odzieży i butów dla niemowląt. Obecnie do tych artykułów stosowana jest obniżona 8-proc. stawka (przed 1 stycznia 2011 r. zastosowanie miała 7-proc. stawka). Zmiany w tym zakresie miały zacząć obowiązywać od 1 lutego 2011 r. Jednak sejmowa podkomisja finansów publicznych przesunęła termin wejścia w życie tych regulacji na 1 lipca 2011 r. To błąd, który może się okazać kosztowny dla budżetu.

Andrzej Pośniak, prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii CMS Cameron McKenna, przypomina, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w październiku 2010 roku (sprawa C-49/09), że Polska stosowała stawkę preferencyjną VAT (7 proc., obecnie 8 proc.) na odzież i dodatki odzieżowe dla niemowląt oraz obuwie dziecięce niezgodnie ze wspólnotowymi przepisami podatkowymi.

– Polska została zobowiązana do zastosowania w tym względzie stawki podstawowej oraz została obciążona kosztami postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej – podkreśla Andrzej Pośniak.

Ekspert dodaje, że może się okazać, że nie są to ostatnie koszty, jakie Polska będzie zobowiązana ponieść. W przypadku niewykonania tego wyroku mogą zostać nałożone na Polskę wysokie kary pieniężne. Jak wskazuje Andrzej Pośniak, kary te mogą przyjąć formę okresowej kary pieniężnej, zależnej od czasu trwania naruszenia, albo kary ryczałtowej. Polska może być też objęta obiema tymi karami jednocześnie.

Wysokość kary zależy od wielu czynników, m.in. od zdolności płatniczej danego państwa członkowskiego. Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministerstwo Finansów w przypadku Polski kara pieniężna naliczana za każdy dzień trwania naruszenia prawa UE, wynosi od 4,5 tys. do 270 tys. euro, a minimalna kwota ryczałtu wynosi obecnie 4 mln 163 tys. euro.

– Z uwagi na opóźniający się termin wprowadzenia zmiany w polskich przepisach o VAT zwiększa się ryzyko, że Komisja Europejska ponownie przekaże sprawę do trybunału, co będzie skutkowało nałożeniem na Polskę wspomnianej kary pieniężnej – ocenia nasz rozmówca.

Praktyka w zakresie szybkości postępowania odnośnie do nakładania kar jest zróżnicowana, ale niewątpliwie każda dodatkowa zwłoka naraża Polskę na kolejne obciążenia finansowe.

4,16 mln euro wynosi minimalna kara ryczałtowa za niezastosowanie się przez Polskę do wyroku trybunału UE