Podatnik złożył wniosek o zwrot za materiały budowlane. Następnie otrzymał informację z urzędu skarbowego, że jedna z faktur została wystawiona przez firmę, która nie jest podatnikiem VAT i nie mogła wystawić faktury. Urząd poinformował, że gdy sprzedawca wystawił fakturę, a nie miał do tego prawa, to nabywca nie będzie mógł otrzymać zwrotu VAT z tej faktury. Co więcej, urzędniczka kazała podpisać oświadczenie, w którym podatnik zgadza się na taki sposób postępowania.

Zdaniem ekspertów w opisanej sytuacji nabywcy należy się zwrot bez względu na to, czy sprzedawca dopełnił obowiązku rejestracji i odprowadził należny podatek od towarów i usług.

– Jeśli transakcja udokumentowana fakturą miała faktycznie miejsce, a podmiot wystawiający istniał, chociaż nie był formalnie zarejestrowany dla potrzeb VAT, odmowa prawa do odliczenia/zwrotu podatku nie ma uzasadnienia – uważa Aneta Gniewkiewicz, menedżer w firmie Paczuski, Taudul, Korszla, Grochulski.

Jak dodaje Grzegorz Grzela, ekspert w KPMG, ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. z 2005 r. nr 177, poz. 1468 z późn.zm.) nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie możliwości odzyskania części VAT wynikającego z faktury wystawionej przez osobę nieuprawnioną, tzn. niezarejestrowaną jako podatnik VAT czynny.

Zdaniem eksperta również w sytuacji, gdy sprzedawca nie uregulował VAT należnego, osoba fizyczna dokonująca budowy lub remontu systemem gospodarczym będzie uprawniona do uzyskania zwrotu części VAT.

Jak wyjaśnia Grzegorz Grzela, osoba fizyczna dokonująca prac remontowych czy budowlanych we własnym zakresie, metodą gospodarczą, działa w zaufaniu do sprzedawcy, czyli podmiotu, który, jak należy domniemywać, jest profesjonalną stroną transakcji i dopełnił obowiązku rejestracyjnego VAT. Zgodnie z regulacjami ustawy o VAT każdy, kto wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest zobowiązany do jej zapłaty.

W związku z tym – jak tłumaczy nasz rozmówca – organ podatkowy ma prawo domagać się od sprzedawcy zapłaty VAT wykazanego na fakturze, również gdy podmiot wystawiający fakturę nie był do tego uprawniony.

W jego opinii niedopuszczalne jest również zastosowanie przez analogię regulacji ustawy o VAT ograniczających prawo do odliczenia przez podatników VAT, gdy faktura została wystawiona przez podmiot nieuprawniony. Ustawa o VAT i ustawa o zwrocie są bowiem innymi regulacjami.

Trzeba pamiętać, że zgodnie z nowelizacją ustawy o zwrocie w ramach ustaw okołobudżetowych (Dz.U. nr 238, poz. 1578), jeśli podatnik złoży pierwszy wniosek o zwrot VAT za materiały budowlane po 31 grudnia 2010 r., to otrzyma taki sam zwrot jak w roku 2010.

Zmiana stawki VAT z 22 do 23 proc., która nastąpi od następnego roku, nie spowoduje więc zwiększenia kwot zwrotu podatnikom, mimo że będą musieli zapłacić więcej za materiały budowlane.

223 mln zł wyniosła w I kwartale 2010 r. kwota zwrotu VAT z tytułu zakupu materiałów budowlanych