Wobec podatnika urząd skarbowy rozpoczął egzekucję. Podatnik nie wie jednak, kiedy fiskus może zająć jego konto bankowe. Powołuje się na relację art. 54 prawa bankowego do ogólnej zasady, że od momentu zajęcia rachunku obowiązuje zakaz wypłat znajdujących się na nim środków. Wspomniany art. 54 stanowi ograniczenie zasady, ustalając środki wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.

– Jak w praktyce wygląda stosowanie tego artykułu – pyta pan Marcin z Płocka.

Zastanawia się też, czy interpretując te przepisy trzeba wyciągnąć wniosek, że od momentu zajęcia rachunku możliwe jest dokonanie łącznych wypłat do kwoty wyrażonej w art. 54 prawa bankowego? Czy może jest to maksymalna kwota, jaką jednorazowo dłużnik może podjąć po zajęciu rachunku?

Jeżeli przyjmiemy dla przykładu:

– średnie miesięczne wynagrodzenie, za miesiąc poprzedzający zajęcie rachunku, w kwocie 3,4 tys. zł, co da łączną kwotę wolną od zajęcia rzędu 10,2 tys. zł,

– łączne zobowiązania posiadacza rachunku na poziomie 15 tys. zł,

– w momencie zajęcia rachunku znajduje się na nim 9 tys. zł,

– tydzień po zajęciu na rachunek wpływa 5 tys. zł.

– Czy dłużnik, po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu rachunku, może pobrać znajdujące się na nim środki (9 tys. zł) tracąc jednocześnie możliwość wypłaty dodatkowych środków (1,2 tys. zł), które wpływają na rachunek już po jego zajęciu, a również objęte są egzekucją – pyta dalej pan Marcin.

O wyjaśnienie kwestii, kiedy organ podatkowy może dokonać egzekucji zaległych podatków z konta podatnika, poprosiliśmy Izbę Skarbową w Krakowie. Rozstrzygnięciem wątpliwości podatnika zajął się Michał Goj z Ernst & Young.

IZBA SKARBOWA W KRAKOWIE WYJAŚNIŁA „DGP”

Zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego to jeden z podstawowych środków egzekucyjnych przewidziany w art. 80-88 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie tylko może, ale i powinien zastosować ten środek, jeżeli tylko posiada informację o takim majątku (rachunku). Jeżeli wiedzy takiej nie posiada, powinien jej poszukiwać.

Zastosowanie tego środka egzekucyjnego polega na wysłaniu przez organ egzekucyjny do banku pisma – zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, a ściślej o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia bankowi. Od tego momentu bank blokuje środki na rachunku do wysokości zajęcia i przekazuje je na konto organu egzekucyjnego. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do banku organ egzekucyjny zawiadamia (również pisemnie) o tym fakcie zobowiązanego.

Zajęcie rachunku bankowego to w praktyce najczęściej stosowany środek egzekucyjny. Za jego szerokim stosowaniem przemawia: jego dostępność – większość podatników posiada konta bankowe, zasada ekonomiki postępowania – to środek stosunkowo tani w stosowaniu (w przeciwieństwie np. do egzekucji z nieruchomości). Co istotne dla zobowiązanego, to on ponosi koszty egzekucji.

Stosowanie tego środka egzekucyjnego to jednak przede wszystkim wykonanie woli ustawodawcy, który nakazał stosować środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego doskonale wypełnia tę dyspozycję.

Zobowiązanemu przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego. Skargę należy wnieść w terminie 14 dni od dnia dokonania kwestionowanej czynności. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Rozpatruje ją organ nadzoru, tj. dyrektor izby skarbowej.

W skardze można podnosić wyłącznie kwestie wadliwego wykonania samej czynności. W ramach skargi na czynność zobowiązany nie może kwestionować istnienia samego obowiązku bądź jego wysokości.