• Pracodawca, który zwalnia pracowników, musi wystawić PIT-11
  • Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować nałożeniem kary
  • Jeśli sytuacja powtarza się, organ podatkowy zdecyduje, ile sankcji nałożyć

ANALIZA

W ciągu 2007 roku (od stycznia do września) pracodawca rozwiązał umowę o pracę z kilkoma pracownikami. Nastąpiło to w różnych okresach roku, a pracownikami były osoby mieszkające na terenie działania różnych urzędów skarbowych.

Pracodawca nie przekazał w terminie ani do urzędów skarbowych, ani byłym pracownikom informacji o osiągniętych dochodach PIT-11. Nieprawidłowości zostały wykazane dopiero podczas kontroli podatkowej przeprowadzonej u przedsiębiorcy.

- Czy pracodawca poniesie karę - pytał nas jeden ze zwolnionych pracowników.

Odpowiedź jest twierdząca. Jednak wątpliwości pojawiają się co do tego, ile kar na pracodawcę może zostać nałożonych: jedna czy kilka - za każdy niewystawiony PIT-11 oddzielnie.

Eksperci podatkowi mają różne zdania. Jedni uważają, że w opisanej sytuacji będziemy mieć do czynienia z jednym wykroczeniem skarbowym. Drudzy, że za każde niedopełnienie obowiązku powinna zostać nałożona oddzielna kara. Przeważają jednak opinie o karaniu za każdy występek osobno.

Wykroczenie skarbowe

Niezłożenie przez płatnika informacji o dochodach oraz o zaliczkach pobranych na podatek dochodowy swojego pracownika będzie stanowiło zgodnie z art. 79 par. 2 kodeksu karnego skarbowego (dalej k.k.s.) wykroczenie skarbowe.

Zgodnie z k.k.s. czyn ten jest zagrożony karą grzywny w granicach od 1/10 do 20-krotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. W tym wypadku grzywna zostanie określona w jednej decyzji wydanej przez urząd skarbowy.

- Urzędem skarbowym właściwym do rozpatrzenia tej sprawy będzie w przedstawionym stanie faktycznym urząd skarbowy płatnika, a nie poszczególnych podatników - podkreślił Grzegorz Gniadek, konsultant podatkowy w BDO Numerica.

Jedna nieprawidłowość

Paweł Jabłonowski, doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, uważa, że omawiane wykroczenie powinno być zaklasyfikowane jako jeden czyn zabroniony, bowiem zostało podjęte w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności.

Ponieważ zachowanie płatnika można zakwalifikować jako jeden czyn, przepisy proceduralne dotyczące przestępstw i wykroczeń karnych skarbowych wskazują na konieczność przeprowadzenia w tym przypadku postępowania przez jeden organ finansowego postępowania przygotowawczego.

- Rozstrzygałby zatem naczelnik urzędu skarbowego (urząd skarbowy) właściwy dla płatnika - potwierdził Paweł Jabłonowski.

Kilka kar

Pracodawca, który kilkakrotnie w ciągu roku nie wystawił PIT-11, powinien zostać ukarany za każdy błąd oddzielnie. Takiego zdania jest Ewa Opalińska, doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej GLN, która stwierdziła, że w opisanej sytuacji pracodawca będący osobą fizyczną, który nie składał formularzy PIT-11 od stycznia do września, będzie odpowiadać na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego. W tym kontekście wątpliwe jest uznanie, że zachowania te stanowią jeden czyn zabroniony w rozumieniu art. 6 par. 2 k.k.s.

Przyjęcie ciągłości czynu zależy od podjęcia dwóch lub więcej zachowań w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności.

- W związku z tym płatnik nieskładający PIT-11 w momencie realizacji pierwszego czynu zabronionego powinien działać w zamiarze obejmującym wszystkie zachowania objęte znamieniem ciągłości. Taka kwalifikacja działań pracodawcy budzi wątpliwości - argumentowała Ewa Opalińska.

Jednocześnie dodała, że wskazówkami pomocnymi przy rozgraniczaniu czynów stanowiących odrębne przestępstwa, zgodnie z wyrokiem SN z 10 grudnia 1997 r. (sygn. akt IV KKN 206/97), mogą być (występujące łącznie) takie elementy, jak: wprowadzenie nowego (w stosunku do czynu głównego) przedmiotu przestępstwa, atakowanie innego rodzajowo dobra chronionego prawem, działanie na szkodę innego pokrzywdzonego. W przypadku nieskładania PIT-11 w odniesieniu do kilku pracowników, każde z działań pracodawcy powinno stanowić odrębne wykroczenie skarbowe.

- Urzędem skarbowym właściwym w zakresie wymiaru kary grzywny, na mocy art. 135 k.k.s., w wypadku gdy sprawcy zarzucono kilka wykroczeń skarbowych, a sprawy należą do właściwości różnych urzędów skarbowych jest urząd skarbowy, który pierwszy wszczął postępowanie - stwierdziła Ewa Opalińska.

Deklaracja roczna

Dorota Borkowska, doradca w Departamencie Doradztwa Podatkowego HLB Frąckowiak i Wspólnicy, zwróciła uwagę na fakt, że w przypadku rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę w ciągu roku płatnik informację PIT-11 przekazuje pracownikowi i urzędowi skarbowemu, w terminie do dnia 15 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrana została ostatnia zaliczka.

Płatnik odpowiada całym swoim majątkiem za niepobrany lub pobrany, a niewpłacony podatek.

- Rozliczeniu tego obowiązku od 2007 roku służy roczna deklaracja PIT-4R - wskazała Dorota Borkowska.

Jak stwierdziła nasza rozmówczyni - organem właściwym do weryfikacji obowiązków płatnika, w tym z tytułu sporządzania informacji PIT-11, mimo że informację tę przekazuje się do organu podatkowego właściwego według miejsca zamieszkania pracownika, jest organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania/siedzibę płatnika. Ten organ jest właściwy do otrzymywania deklaracji PIT-4R, z której wynika wysokość pobranych zaliczek i liczba podatników.

Płatnik, który nie złożył w terminie podatnikowi lub właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych. Stawka dzienna nie ma stałej wartości i jest ustalana przez sąd.

- W zależności od liczby nie- złożonych PIT-11, płatnik będzie podlegał karze od każdej nie- złożonej informacji - podsumowała Dorota Borkowska.

29 lutego 2008 r. mija termin, do którego płatnik powinien sporządzić informację PIT-11 po przepracowaniu całego roku przez podatnika

EWA MATYSZEWSKA

ewa.matyszewska@infor.pl